Dürziler kimdir? Hangi dine mensuptur?

Ortadoğu'nun köklü topluluklarından Dürziler, özellikle Suriye, Lübnan ve İsrail'de yaşayan özgün bir etnik ve dini gruptur. Son dönemde Suriye'nin Süveyda vilayetinde Dürzi gruplar ile Bedevi aşiretler arasında çıkan ve onlarca kişinin hayatını kaybettiği çatışmalar, Dürzilerin kim olduğu sorusunu yeniden gündeme getirdi. Şam yönetimi bölgeye güvenlik gücü sevk ederken, Dürzilere siyasi ve askeri destek veren İsrail de bölgede tankları hedef aldığını açıkladı.

DÜRZILER KIMLERDIR VE HANGI DINE MENSUPTURLAR?

Dürziler, Arapça konuşan Müslüman bir azınlıktır. Dürziliği, 11. yüzyılda Kahire'deki Fatımi imamların felsefe ve tasavvufundan etkilenerek oluşmuş bir mezhep olarak tanımlarlar. İbadetlerini son derece gizlilik içinde özel meclislerde yerine getirirler ve içeriklerini açıklamayı reddettikleri 'Hikmet Kitabı'na (Risaletu'l Hikme) sahiptirler. Dürzi bayrağı, beş farklı renkten oluşur ve her renk, Hikmet Kitabı'ndaki öğretileri simgeler.

Dünya genelindeki Dürzi nüfusunun yaklaşık yarısı Suriye'de yaşamaktadır ve ülke nüfusunun yaklaşık %3'ünü oluşturmaktadır.

DÜRZILERIN BÖLGEDEKI KONUMU VE İLIŞKILERI

Suriye: Suriye'deki siyasi düzende tarihsel olarak kırılgan bir konumda olan Dürziler, yaklaşık 14 yıldır süren iç savaşta güneyde kendi "milis güçlerini" oluşturmuşlardır. Esad'ın devrilmesinin ardından ise Suriye ordusuna entegre olmayı reddederek yerel milislerine güvenmeye devam etmişlerdir.

İsrail: İsrail'deki Dürzi topluluğu, üyelerinin askeri hizmete katılması nedeniyle genellikle İsrail devletine sadık kabul edilir. İsrail'in yaklaşık 9 milyonluk nüfusunun %1.7'sini oluşturan Dürzilerin, İsrail ve işgal altındaki Golan Tepeleri'nde yaklaşık 152 bin kişi yaşadığı belirtilmektedir.

Esad Sonrası İsrail Temasları: Esad'ın düşüşü sonrası İsrail, kuzey sınırındaki Dürzi topluluğuyla temas kurmaya başlamıştır. Mayıs ayındaki mezhepsel çatışmalarda İsrail, Şam'daki başkanlık sarayına saldırı düzenleyerek bunun Dürzilere yönelik saldırılara karşı bir uyarı olduğunu açıklamıştır. Ancak Suriye ve Lübnan'daki bazı Dürzi figürler, İsrail'i mezhepsel ayrışmaları körükleyerek bölgedeki emellerini ilerletmeye çalışmakla suçlamıştır.

İsrail'in Bölgedeki Çıkarları: İsrail, özellikle işgal altındaki Golan Tepeleri'ne yakın kuzey sınırında güvenlikten endişe etmekte ve bölgede silahsızlandırılmış bir tampon bölge kurmak istemektedir. İsrail Dışişleri Bakanı Israel Katz, 16 Temmuz'da Şam'a yönelik saldırılar sonrası "Şam’daki uyarılar sona erdi, şimdi acı darbeler gelecek" açıklaması yapmıştır. Bu açıklama, Suriye TV'nin Savunma Bakanlığı binasının vurulduğu canlı yayın sırasında ekrana gelmişti.