Dünyada bağımsızlık gününü kutlamayan tek ülke "Kamerun"

Orta Afrika ülkelerinden Kamerun, bağımsızlığını duyuru etmiş olduğu 1 Ocak 1960 yerine Frankofon (Fransızca konuşan) ve Anglofon (İngilizce konuşan) bölgelerin birlikte üniter yapıya geçmiş olduğu 20 Mayıs 1972'yi ulusal bayram olarak kutluyor.

Kamerun halkı, 45 yıl süresince sömürgeci güçlerin kendi kültürlerini ve dillerini dikte etmesi sebebiyle Anglofon ve Frankofon olarak ikiye ayrıldı.

Ülke, 1961'de kazanılan bağımsızlığın peşinden federatif bir sistem tercih etmek durumunda kaldı.

Hükümet, federatif yapının maliyetli bulunduğunu iddia ederek 1972'de federal sistemden üniter sisteme geçmek için referandum yapmış oldu.

Yüzde 80'i Frankofon olan ülkede, üniter sisteme geçilme sonucu alınarak ülkenin adı "Birleşik Kamerun Cumhuriyeti" olarak değiştirildi ve üniter sisteme geçilen 20 Mayıs zamanı "ulusal bayram" duyuru edildi.

Kamerunlu sosyolog Muhammed Pagna, AA muhabirine yapmış olduğu açıklamada, "Dünyada bağımsızlık gününü kutlamayan tek ülke Kamerun'dur. Bunun da zamanı gerekçeleri vardır. İngiliz ve Fransız Kamerun'un ayrı ayrı bağımsızlık tarihlerini kutlamak yerine iki Kamerun'un birleştiği 20 Mayıs 1972 zamanı, ulusal bayram olarak kutlanır." ifadesini kullandı.

Bazı Anglofon Kamerunluların federatif yapıda kalmak istediğini belirten Pagna, "Kamerun hükümeti, federatif yapıyla kazanılan bağımsızlığı hatırlamak ve hatırlatmak istemiyor." dedi.

Pagna, Anglofon bölgesinde hala Kamerun'un federatif yapıya geçtiği 1 Ekim 1961 tarihini milli gün olarak kutlayanların olduğunu söyleyerek Anglofon ve Frankofon bölge arasındaki sorunların çözülemediğini ve yaşanan problemlerin ülkenin en büyük sorunu olan "Anglofon krizini" ortaya çıkardığını kaydetti.

Sömürgecilerin mirası Anglofon krizi

Sömürgeci güçler Fransa ve İngiltere'nin Birinci Dünya Savaşı bitmeden alelacele 1916'da Kamerun'u sömürgeleştirme arzuları, Anglofon krizinin temelleri oldu.

Fransa, Kamerun'un doğu bölümünü, kısaca ülkenin beşte dördünü işgal ederken, İngiltere ise batı kısmını sahiplenerek bu bölgeyi sömürgesi olan Nijerya'ya bağladı.

Fransa ve İngiltere'nin işgal ettikleri bölgelerde hayata geçirdikleri birbirinden değişik siyasal, yönetimsel ve hukuki uygulamalar, sömürge devri öncesinde sulh ve rahatlık içinde yaşayan ülkenin ayrışmasına neden oldu.

Anglofon krizi

Kamerun'da kalkınmayı engellemiş olan en mühim unsurun, Kuzeybatı ve Güneybatı bölgelerinde etkili olan Anglofon krizi olduğu belirtiliyor.

250'den fazla etnik yapının bulunmuş olduğu ve hiçbir yapının çoğunluğa haiz olmadığı ülkede, çatışma alanı olarak sömürge döneminden kalan dil faktörü, "Anglofonluk-Frankofonluk" öne çıkıyor.

Hükümetin 2016'da bu iki bölgedeki okullara ve mahkemelere, İngilizce bilmeyen öğretmenleri ve hakimleri atama etmesi bölgede tepkilere neden oldu. Tepkilerin peşinden süregelen gösterilerin büyümesiyle Anglofon krizi patlak verdi.