Trump’ın İrlanda sözleri ortalığı karıştırdı! İngiltere’yi kızdıracak birleşme çıkışı!

ABD Başkanı Donald Trump, “biraz golf oynamak ve ticaret ilişkileri konuşmak” üzere İngiltere'nin komşusu İrlanda'yı ziyaret etti. Trump'ın başkent Dublin'deki temasları sırasında yaptığı açıklamalar ise ziyaretin diplomatik boyutunun önüne geçti.

Son günlerde İngiltere'ye yönelik açıklamalarıyla dikkat çeken Trump, İrlanda Başbakanı Micheal Martin ile düzenlediği basın toplantısında İrlanda'nın yeniden birleşmesini görmekten memnuniyet duyacağını söyledi. Trump’ın bu ifadeleri, özellikle Kuzey İrlanda'nın statüsü nedeniyle İngiltere ve İrlanda arasındaki son derece hassas bir konuyu yeniden gündeme taşıdı.

TRUMP'TAN EL BOMBASI GİBİ SÖZLER

Trump, bir gazetecinin "İrlanda'nın birleşmesini destekliyor musunuz?" sorusuna şöyle yanıt verdi:

"Pekala, herhangi bir soruna yol açmak istemiyorum ama size birleştiğini görmeyi çok isteyeceğimi söyleyeceğim. Her iki tarafta da arkadaşlarım var, harika insanlar. Onlar İrlandalı. Nasıl kötü olabilirler ki, değil mi? Birleştiğini görmeyi çok isterim.

Sözlerinin bazı itirazlara sebep olabileceğine değinen Trump, şu eklemeyi de yaptı:

"Eninde sonunda gerçekleşecek. Biliyor musunuz? Benim bakış açıma göre bu eninde sonunda gerçekleşecek. Şimdiden olması da pekala mümkün. Bunun hakkında konuşuyoruz ve bunu harekete geçirmek için doğru adama sahipsiniz. Şimdi İngiltere'nin bu konuda açıkça söyleyecek bir şeyleri olacaktır. Ama bence harika bir şey olurdu. Yani, nasıl kötü olabilir ki?"

Trump'ın sözleri, İrlanda adasının İngiltere yönetiminde kalan bölgesi Kuzey İrlanda'yı doğrudan ilgilendiriyor. İrlanda'nın bağımsızlığının ardından İngiltere'nin terk etmediği bu bölge, uzun yıllar boyunca kanlı çatışmaların merkezinde yer aldı.

Bu nedenle Trump’ın açıklamaları, İngiltere ve İrlanda tarihinin en hassas başlıklarından birini yeniden gündeme taşırken, ABD Başkanı daha sonra yaptığı değerlendirmede sözlerinin arkasındaki yaklaşımı şöyle anlattı:

"Bana 'İrlanda ve Kuzey İrlanda'nın birleşmesi hakkında ne düşünüyorsunuz?' diye sordular. Bence güzel bir cevap verdim. Bu, ne derseniz deyin iyi bir yanıtın olmadığı sorulardan biri"

Trump’ın açıklamalarının ardından İngiltere tarafındaki mevcut yaklaşımın değişmediği de belirtildi. İngiliz hükümeti, İrlanda'nın birleşmesine ilişkin tutumunun aynı olduğunu açıkladı.

'SORUNLAR ZAMANI'

Trump'ın sözleri, İngiltere ile İrlanda arasındaki en kanlı dönemlerden birini yeniden hatırlattı. Kuzey İrlanda'da yaşanan ve tarihe "Troubles" (Sorunlar) adıyla geçen çatışma dönemi, 1960'ların sonlarından 1998'e kadar sürdü.

Yaklaşık 3 bin 500 kişinin yaşamını yitirdiği bu dönem, İngiltere'ye bağlılığını savunan Protestan "Sadakatçiler" (Loyalist) ile İrlanda'nın birleşmesini isteyen Katolik Milliyetçiler (Republicans) arasındaki derin çatışmayla başladı.

İrlanda Cumhuriyet Ordusu (Irish Republican Army / IRA) ile İngiliz güvenlik güçleri ve sadakatçi milisler arasında yaşanan bombalı saldırılar, sokak çatışmaları ve suikastlar, Kuzey İrlanda'nın toplumsal hafızasında derin izler bıraktı.

Çatışmanın kökeni ise 1921'de İrlanda'nın bağımsızlığını kazanmasının ardından adanın kuzeyindeki altı vilayetin Londra kontrolünde bırakılmasına dayanıyordu.

Çatışmalar, 1998 tarihli Hayırlı Cuma Anlaşması ile resmi olarak sona erdi. Anlaşmayla Katolik ve Protestan kanatlar arasında güç paylaşımı oluşturuldu ve sınır kontrolleri kaldırıldı.

Anlaşmanın en önemli unsurlarından biri ise iki ülkenin birleşmesinin yalnızca Kuzey İrlanda ve İrlanda Cumhuriyeti halklarının demokratik çoğunluk onayına bağlanması oldu. İrlanda Başbakanı Micheál Martin de son dönemde bu konuda aceleci bir yaklaşım yerine karşılıklı saygı ve geniş bir uzlaşma zemini gerektiğini vurguladı.

KUZEY İRLANDA HALA BÖLÜNMÜŞ

Nitekim Kuzey İrlanda, bugün de sadakatçiler ve milliyetçiler arasındaki ayrışmanın izlerini taşıyor. Bölgedeki dev duvar ve çitler, iki topluluk arasındaki fiziksel ayrımın en dikkat çekici göstergeleri arasında bulunuyor.

Sorunlar dönemindeki kanlı çatışmaların boyutuna ulaşmasa da iki grup arasında zaman zaman ağır yaralanmaların yaşandığı kavgalar devam ediyor. Bölge polisi ise sadakatçi ve milliyetçi grupların yaşadığı mahalleleri birbirinden ayıran çitlerin arasında devriye geziyor.

Donald Trump’ın "nasıl kötü olabilir ki" ifadesiyle basite indirgediği İrlanda’nın birleşmesi meselesinin, onlarca yıllık çatışma ve trajedinin ardından hâlâ son derece hassas olması da bu tarihsel arka plandan kaynaklanıyor.

Barışın kurumsal çerçevesi korunmaya çalışılırken yapılan dikkatsiz açıklamalar, ada siyasetinde hâlâ tamamen kapanmamış yaraları yeniden gündeme getirebiliyor. Trump’ın Dublin’deki sözleri de bu hassas tartışmanın yeniden alevlenmesine neden oldu.