Sırbistan’da Z Kuşağı İktidara Talip! Öğrenciler Ülkeyi Yönetmek İstiyor!

Sırbistan’da öğrencilerin öncülüğünde yaklaşık iki yıldır devam eden protestolar, 25 Ekim’de yapılacak seçimler öncesinde yeniden hız kazandı. Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic’in yeniden iktidara gelip gelemeyeceğinin merak edildiği ülkede, protestoların içinden doğan “Öğrenci Listesi” (Studentska lista - SL) siyasi hareketi dikkatleri üzerine çekti.

Öğrenci Listesi, seçim yasağı öncesinde son mitingini perşembe akşamı Belgrad’da gerçekleştirdi. Yaklaşık 100 bin kişinin katıldığı mitingde konuşan SL adaylarından Jugoslav Gasic, “14 yıllık aşağılanmaya, kaosa, ihanete son veriyoruz” ifadelerini kullandı.

Meydanda toplanan kalabalık, “Öğrenciler kazanıyor” sloganları attı. Adaylarını öğrenci meclisleri aracılığıyla belirleyen hareket, ana muhalefet partileriyle arasına mesafe koyarak kendi siyasi çizgisini oluşturdu.

ÖĞRENCİLERİN 11 MADDELİK PROGRAMINDA YOLSUZLUKLA MÜCADELE ÖNE ÇIKIYOR

Öğrenci Listesi’nin 11 maddeden oluşan programında yolsuzlukla mücadele, protestoculara yönelik müdahalelerde kuralları ihlal eden kamu görevlilerinin görevden uzaklaştırılması ve medya üzerindeki siyasi etkinin sona erdirilmesi gibi hedefler yer alıyor.

Sırbistan Parlamentosu’nda 250 sandalye bulunurken seçimlerde 18 aday listesi yarışacak. Siyasi listelerin parlamentoda temsil edilebilmesi için oyların yüzde 3’ünden fazlasını alması gerekiyor. Bazı muhalefet partileri de Öğrenci Listesi’ne destek vermek amacıyla seçim yarışından çekildi.

Siyasi hareketin yükselişi, ülkede uzun süredir devam eden hükümet karşıtı gösterilerin seçim sürecine taşındığını gösteriyor. Öğrenciler, sokaklardaki taleplerini bu kez parlamentoda temsil edilme hedefiyle birleştirmeye çalışıyor.

PROTESTOLARIN FİTİLİNİ 16 KİŞİNİN HAYATINI KAYBETTİĞİ FACİA ATEŞLEDİ

Sırbistan’daki öğrenci protestoları, 1 Kasım 2024’te Novi Sad tren istasyonunun beton sundurmasının çökmesi ve 16 kişinin yaşamını yitirmesiyle başladı. Hayatını kaybedenler arasında 6 yaşında bir çocuk da bulunuyordu.

Facianın ardından istasyondaki yenileme çalışmaları sırasında ihmal ve yolsuzluk yapıldığına ilişkin iddialar gündeme geldi. Öğrenciler, sorumluların hesap vermesi talebiyle yolları kapatarak protestolar düzenledi. Gösteriler zamanla hükümet karşıtı daha geniş bir harekete dönüştü.

Süreç içerisinde ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın Belgrad’da hayata geçirmeyi planladığı otel projesi de tepki topladı. Başkentin merkezinde yapılması öngörülen otel ve apartman kompleksinin, 1999’daki Kosova Savaşı sırasında NATO tarafından bombalanan bir bölgede inşa edilmesi planlanıyordu.

Vucic yönetiminin bölgenin kültürel koruma statüsünü kaldırması ve Kushner’ın firmasıyla anlaşma imzalaması tartışmalara neden oldu. Hukuki süreçler ve protestoların ardından Kushner’ın şirketi projeyi iptal etti.

VUCIC SİYASİ KARİYERİNİN EN ZOR SINAVLARINDAN BİRİNE HAZIRLANIYOR

Sırbistan siyasetinde 14 yıldır etkili olan Aleksandar Vucic, geçen ay cumhurbaşkanlığı görevinden istifa ederek başbakanlık için aday oldu. Sağcı Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) öncülüğünde kurulan “Birleşik Sırbistan” (UA) listesinin başında yer alan Vucic, seçim kampanyasını sürdürürken öğrenci hareketinin yükselişiyle karşı karşıya kaldı.

Vucic, perşembe günü Belgrad’da bir spor salonunda düzenlediği mitingde protestoların yabancı güçler tarafından desteklendiğini ve ülkeyi zayıflatmayı amaçladığını öne sürdü. Öğrenci hareketini hedef alan açıklamalarında gösterilerin arkasında dış güçlerin bulunduğunu savundu.

Politico’nun analizinde ise öğrenci hareketinin Vucic hükümetine karşı ciddi bir muhalefete dönüştüğüne dikkat çekildi. Analizde, “Z kuşağından öğrenciler iki yıl boyunca sokaklarda protesto gösterileri düzenledi. Artık hükümeti yönetmek istiyorlar” ifadelerine yer verildi.

SEÇİM SONRASI KAOS ENDİŞESİ

Avrupa medyasında yayımlanan değerlendirmelerde, 25 Ekim’de yapılacak seçimlerde Birleşik Sırbistan ile Öğrenci Listesi’nin birbirine yakın sonuçlar elde etmesi ihtimali üzerinde duruluyor. İki tarafın da zafer ilan etmesi durumunda seçim sonrasında ülkede siyasi gerilimin artabileceği ve kaos ortamının oluşabileceği yönünde değerlendirmeler yapılıyor.

Sırbistan’da yaklaşan seçimler, yalnızca parlamentodaki sandalye dağılımını değil, yaklaşık iki yıldır süren protestoların siyasi sonuçlarını da belirleyecek. Öğrencilerin oluşturduğu hareket, yolsuzlukla mücadele ve yönetimde değişim taleplerini sandığa taşırken Aleksandar Vucic’in siyasi geleceği de seçim sonuçlarına bağlı olarak şekillenecek.