İzlanda’da AB üyeliği için kritik referandum: Sandıktan “Hayır” çıktı!

İzlanda’da hükümetin Avrupa Birliği (AB) üyelik müzakerelerini yeniden başlatma önerisi halk tarafından reddedildi. Referandumda seçmenlerin yüzde 52,5’i “Hayır” oyu verirken, “Evet” oylarının oranı yüzde 47,5’te kaldı. Böylece hükümetin AB ile üyelik sürecini yeniden başlatma planı sandıktan onay alamadı.

Referandum öncesinde yayımlanan anketlerde halkın yüzde 51,3’ünün müzakerelerin yeniden başlamasını desteklediği öngörülüyordu. Ancak sandık sonuçları bu beklentinin tersine çıktı. Kayıtlı 270 bin seçmenden sayımı tamamlanan ilk 188 bin 500 oyun sonuçları da “Hayır” cephesinin üstünlüğünü ortaya koydu.

BAŞKENT AB SÜRECİNİ DESTEKLEDİ, KIRSAL KESİMLER KARŞI ÇIKTI

Referandum sonuçlarında belirgin bir bölgesel ayrışma görüldü. Başkent Reykjavik'in kuzeyi yüzde 57,5, güneyi ise yüzde 54,5 oranında AB sürecinin yeniden başlatılmasına destek verdi. Buna karşın kırsal ve kıyı bölgelerinde “Hayır” oyları öne çıktı.

Tarım ve balıkçılığın yoğun olduğu Güney bölgesinde “Hayır” oranı yüzde 60,5 olurken, bu oran Kuzeydoğu'da yüzde 61,2, Kuzeybatı'da ise yüzde 62,9'a ulaştı. Güneybatı bölgesinden gelen sonuçlarla birlikte “Evet” cephesinin referandumu kazanma ihtimali matematiksel olarak ortadan kalktı.

BAŞBAKAN FROSTADÓTTIR'DEN NET MESAJ

Sonucun kesinleşmesinin ardından Başbakan Kristrún Frostadóttir, Dışişleri Bakanı Thorgerthur Katreen Gunnarsdohttir ve Eğitim ve Çocuk Bakanı Inga Sæland ile birlikte süreci değerlendirecekleri bir basın toplantısı düzenleyeceğini duyurdu. Frostadóttir, referandum sonucunun toplumu bölmemesi temennisinde bulunurken kırsal kesimde balıkçılık, tarım ve doğal kaynakların korunmasına yönelik ciddi kaygıların sandığa yansıdığını belirtti.

Başbakan Frostadóttir, referandum sonucunun ardından kendi hükümetleri döneminde AB'ye katılım sürecinin bir daha kesinlikle gündeme alınmayacağını ilan etti. Kampanya döneminde yaşanan sert kutuplaşmalara ve Dışişleri Bakanı Gunnarsdóttir'e yönelik tehditlere de değinen Frostadóttir, siyasiler açısından güvenlik koşullarının değiştiğini ancak kamuoyunun genel olarak sağduyusunu koruduğunu ifade etti.

15 YILLIK AB SÜRECİ RAFA KALKTI

İzlanda'nın AB üyeliğiyle ilgili süreci 2009 yılında başlattığı, 2013'te AB karşıtı hükümetin iktidara gelmesiyle müzakerelerin askıya alındığı belirtildi. Süreç, 2024'te Sosyal Demokrat İttifakı liderliğinde kurulan hükümet tarafından belirsizliği sona erdirmek amacıyla yeniden referanduma taşındı.

Referandumdan “Evet” sonucu çıkması halinde AB ile müzakereler yeniden başlayacak ve nihai üyelik için halkın ikinci kez sandık başına gitmesi gerekecekti. Ancak sandıktan çıkan kesin ret kararıyla birlikte İzlanda, Avrupa Birliği ile entegrasyon yerine kendi bağımsız politikalarını sürdürme yönündeki tercihini ortaya koydu.