Grönland'ı ABD Kontrol Edecek: Anlaşma İmzalandı!

ABD'nin New York kentinde bir araya gelen ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen, ABD'nin Grönland'da güvenlik kontrollerini sağlamasına ilişkin anlaşmayı imzaladı. İmza töreni, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu görüşmeleri kapsamında New York'taki BM Genel Merkezi'nde gerçekleştirildi.

Trump, törende yaptığı konuşmada anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland halkı açısından önem taşıdığını belirtti. Danimarka Başbakanı Frederiksen ile Grönland Başbakanı Nielsen'e anlaşma dolayısıyla teşekkür eden Trump, "Harika ve sağlam bir ilişki kuracağız ve bunu sabırsızlıkla bekliyoruz. Birbirimizle çok sıkı bir işbirliği içinde çalışacağız; burada bulunmak benim için gerçekten büyük bir onur." dedi.

Daha önce birçok ABD başkanının Grönland konusunu gündeme getirdiğini ancak yalnızca kendisinin somut adım attığını söyleyen Trump, "Bu anlaşma, Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri için, Danimarka ve Grönland için muazzam bir gelişme." değerlendirmesini yaptı. Beyaz Saray da anlaşmanın ABD'ye Grönland'daki güvenlik çıkarları üzerinde kalıcı kontrol sağladığını ve ABD'nin askeri varlığına ilişkin kalıcı haklar içerdiğini açıkladı.

"DANİMARKA ABD'NİN GÜVENİLİR MÜTTEFİKİDİR"

Törende daha sonra konuşan Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, ABD ile Danimarka arasındaki uzun süreli ilişkiye dikkat çekti.

Frederiksen, "Danimarka Krallığı’nın, ABD'nin her zaman sözünü tutan bir dostu ve güvenilir bir müttefiki olduğunu söylemekten büyük gurur duyuyorum. Bugün, uzun soluklu işbirliğimizde bir dönüm noktasıdır. 75 yıl önce Grönland’ın savunmasına ilişkin bir anlaşma imzalamıştık. Bugün ise daha büyük ve iyi bir anlaşma imzalıyoruz; sonsuza dek sürebilecek bir anlaşma." diye konuştu.

Anlaşmanın ABD, Danimarka ve Grönland açısından iyi olduğunu belirten Frederiksen, "Bu anlaşma, aynı zamanda NATO ittifakı için ve dolayısıyla Avrupa için de iyidir." vurgusunu yaptı.

Anlaşmayla Grönland'a "herhangi bir düşman unsurunun" yaklaşmasına izin verilmeyeceğini belirten Frederiksen, aynı zamanda Kuzey Kutbu'nda daha fazla müttefikin bulunmasının sağlanacağına işaret etti. Danimarka hükümeti, anlaşmanın Danimarka Krallığı'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne, Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkına saygı gösterdiğini açıkladı.

GRÖNLAND'DAN DA MÜTTEFİKLİK MESAJI

Grönland Başbakanı Jens Frederik Nielsen ise ABD ile imzalanan anlaşmayla Ada'nın güvenlik kontrollerinin kapsamlı şekilde güncellendiğini ve ABD ile güvenlik işbirliğinin kalıcı olarak pekiştirildiğini söyledi.

"Grönland toprakları, 2. Dünya Savaşı’ndan Soğuk Savaş'a kadar vazgeçilmez bir rol oynadı ve o günden bu yana ABD’nin iç güvenliğini desteklemeye devam etti. Bu, gurur duyduğumuz bir geçmiş ve bu anlaşma da bu geleneği sürdürüyor." ifadelerini kullanan Nielsen, bugün masada Grönland'ın bulunmasının da ayrıca değerli olduğunun altını çizdi.

NATO'nun önemine vurgu yapan Başbakan Nielsen, "İttifak'ın kilit bir rol üstlendiği Arktik’te de NATO’nun güçlü kalmasının hayati önem taşıdığına inanıyoruz. Biz, ABD’nin sadık bir dostu ve Batı ittifakının bir parçasıyız, öyleydik ve öyle kalacağız." diye konuştu. Grönland hükümeti de anlaşmanın Grönland'ın kendi kaderini tayin hakkını tanıdığını belirtti.

Liderler, konuşmalarının ardından kameralar karşısında ortak anlaşma metnine imza attı. Anlaşma, mevcut 1951 savunma düzenlemesini güncellerken ABD'nin Grönland'daki askeri varlığının genişletilmesine yönelik düzenlemeler de içeriyor. Anlaşmanın yürürlüğe girmesi için gerekli ulusal parlamento süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

ABD Başkanı Trump, 18 Eylül'de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Grönland konusunda "kalıcı güvenlik kontrolü" kapsamında Danimarka ile bir anlaşmaya vardıklarını duyurmuştu. Yeni anlaşma, ABD'nin Grönland'daki güvenlik varlığını genişletmesinin yanı sıra rakip ülkelerin bölgede askeri üs veya askeri varlık oluşturmasını sınırlandıran hükümler de içeriyor.

Danimarka Krallığı'na bağlı yaklaşık 56 bin nüfuslu özerk bölge Grönland, bir süredir ABD Başkanı Trump'ın, ABD'nin Grönland'da kontrol sağlaması gerektiği yönündeki açıklamaları nedeniyle Washington ile Kopenhag ve Brüksel arasında gerilime konu olmuştu. Yeni anlaşma, Trump'ın daha önce gündeme getirdiği Grönland'ın ABD tarafından satın alınması hedefinden farklı olarak güvenlik ve savunma alanındaki işbirliğini düzenliyor; anlaşma Grönland'ın mülkiyetini ABD'ye devretmiyor.