Dünya Bu Gelişmeyi Konuşuyor: İran’dan ABD’ye 7 Günlük Savaş Planı!

Küresel petrol, gıda ve enerji piyasalarında geniş çaplı etkiler oluşturan ABD-İran savaşında diplomatik temasları hareketlendiren yeni bir gelişme yaşandı.

New York Times gazetesinin haberine göre, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjında basın toplantısı düzenleyen İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Tahran yönetiminin Washington'a çatışmaları durdurmak, Hürmüz Boğazı'nı trafiğe açmak ve ardından kapsamlı nükleer müzakerelere başlamak amacıyla 7 günlük bir plan sunduğunu açıkladı.

Erakçi, teklifin haziran ayında ABD ile İran arasında varılan ancak kısa süre içinde çöken mutabakat zaptındaki taahhütlerle büyük benzerlik taşıdığını ve Washington'ın kabul etmesi halinde planın hemen uygulanabileceğini belirtti.

'HÜRMÜZ BOĞAZI AÇILACAK'

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, arabulucular üzerinden ABD'ye iletilen teklif kapsamında belirli koşulların yerine getirilmesi halinde Hürmüz Boğazı'nın yedinci günün sonunda yeniden açılacağını ve görüşmelerin başlayacağını söyledi.

Erakçi açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Arabulucular aracılığıyla ABD'ye, belirli koşullar yerine getirildiği takdirde Hürmüz Boğazı'nın yedinci günün sonunda açılacağı ve görüşmelerin yeniden başlayacağı yönünde bir plan sunduk."

Erakçi, anlaşmanın ABD ara seçimlerinden önce sağlanmasının daha iyi olacağını da ifade etti. Görüşmeler hakkında bilgi sahibi olan Amerikalı bir yetkili ise yönetimin arabulucular aracılığıyla olumlu ve yapıcı temaslar yürüttüğünü ancak ABD'nin bir anlaşmaya varmak için acele etmeyeceğini savundu.

TRUMP VE PEZEŞKİYAN'DAN KÜRSÜDE SERT MESAJLAR

İran'ın 7 günlük teklifinin, ABD Başkanı Donald Trump ile İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın BM kürsüsünden karşılıklı sert mesajlar verdiği dönemde gündeme geldiği belirtildi.

New York Times'ın haberinde Trump'ın anlaşma sağlanmaması halinde İran'ı "yok etmekle" tehdit ettiği, Pezeşkiyan'ın ise ülkesine zorbalık yapılamayacağını söylediği hatırlatıldı.

12 MİLYAR DOLARLIK FON İÇİN ŞART

Plana ilişkin öne sürülen şartlar arasında yedi gün boyunca Lübnan dahil tüm çatışmaların durdurulması bulunuyor. Bunun yanı sıra ABD'nin İran'a ait olduğu tahmin edilen en az 12 milyar dolarlık dondurulmuş fonları serbest bırakması, İran petrolüne yönelik yaptırımları kaldırması ve deniz ablukasına son vermesi talep ediliyor.

Bu adımların uygulanmasının ardından yedinci gün Hürmüz Boğazı'nın açılması ve hemen nükleer müzakerelere başlanması öngörülüyor. İran'ın teklifinin, ABD tarafından kabul edilmesi halinde derhal yürürlüğe konulmaya hazır olduğu belirtiliyor.

Trump ise öncelikli hedefinin İran'ın nükleer silaha sahip olmasını engellemek olduğunu ve bunu ya diplomatik bir uzlaşmayla ya da yeni saldırılarla gerçekleştireceğini söyledi.

Haberde, ABD ile İran'ın yaklaşık 7 aydır savaş halinde olduğuna dikkat çekildi. Savaşın şubat ayı sonlarında ABD ve İsrail'in İran'ın dini lideri Ali Hamaney ile askeri komuta kademesini öldüren hava saldırılarıyla başladığı, Trump'ın başlangıçta çatışmaların birkaç hafta süreceğini söylediği aktarıldı.

Ancak savaşın küresel ölçekte petrol, enerji ve gıda fiyatları üzerinde geniş çaplı etkiler oluşturduğu vurgulandı. Yaptırımlar, temel gıdalardaki artan enflasyon, ilaç sıkıntısı ve ticari aksamalar nedeniyle İran ekonomisinin de ağır baskı altında olduğu belirtildi.

'İRAN'DAN TRUMP'A AKILLICA BİR HAMLE'

Analistlere göre Trump, ara seçimler öncesinde savaşı sona erdirmenin sağlayabileceği siyasi kazanımlarla Tahran üzerindeki ekonomik baskıyı sürdürme hedefi arasında bir denge kurmak durumunda.

Crisis Group İran Projesi Direktörü ve Başkan Danışmanı Ali Vaez, İran'ın teklifini "akıllıca bir hamle" olarak nitelendirdi.

Vaez, planın kamuoyunda destek bulmayan bir savaşı sona erdirerek ara seçimler öncesinde enerji fiyatlarının düşmesine imkan sağlayabileceği için Trump açısından cazip olduğunu, bununla birlikte İran'ın lehine olan şartları geri getirdiğini belirtti.

Vaez ayrıca nükleer müzakerelere ulaşacak takvimin daraltılmasının Trump için çekici bir seçenek oluşturduğunu kaydetti.

KATAR ARACILIĞIYLA KUSHNER VE WITKOFF'A MESAJ

Diplomatik temaslara ilişkin açıklama yapan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Katar'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen üç saatlik görüşmenin herhangi bir uzlaşıyla sonuçlanmadığını bildirmişti.

Buna rağmen 28 Eylül'e kadar New York'taki temaslarını sürdürecek olan İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, 22 Eylül'de ABD Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Jared Kushner ile Katar üzerinden mesaj teatisinde bulundu.

Erakçi, söz konusu görüşmeyi "verimli" olarak nitelendirirken İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi de bu temasların ardından yeni görüşmelerin kapıda olduğunu açıkladı. İran ile ABD arasındaki diplomatik temasların New York'taki BM Genel Kurulu sürecinde Katar aracılığıyla sürdüğü de bildirildi.

Silah bırakma sürecinde dikkat çeken şart: Türk askerinin çekilmesini istediler!

Netanyahu BM kürsüsünde elindeki çağrı cihazını göstererek dünyayı tehdit etti!

İran-ABD Görüşmesinde Hürmüz Pazarlığı: Tahran Şartlarını Açıkladı!