'Bosna Kasabı' Ratko Mladiç Öldü, Skandal Karara Kurban Ailelerinden Sert Tepki Geldi!

Bosna Savaşı sırasında Sırp güçlerin komutanlığını yapan Ratko Mladiç, perşembe günü cezaevinde hayatını kaybetti. Ölüm haberinin duyulmasının ardından Sırbistan’da Mladiç’i anmak amacıyla afişler asıldı ve özel anma törenleri düzenlendi.

En az 8 bin Boşnak erkek ve çocuğun öldürüldüğü Srebrenitsa soykırımının mimarı olarak anılan Mladiç’in ölümü, Bosna Savaşı döneminde yaşanan acıları yeniden gündeme getirdi. Savaş sırasında yaklaşık 100 bin erkek, kadın ve çocuğun öldürüldüğü, on binlerce kadın ve kız çocuğunun cinsel şiddete maruz kaldığı ve yaklaşık 2,7 milyon kişinin yerinden edildiği biliniyor.

Dayton Anlaşması’yla sona eren Bosna Savaşı’nın üzerinden 31 yıl geçmesine karşın, 1425 gün devam eden Saraybosna kuşatmasının yaraları hâlâ kapanmış değil. Savaşta yakınlarını kaybeden ve hayatta kalmayı başaran kurbanlar, yaşadıklarını İngiliz gazetesi The Guardian’a anlattı.

KARDEŞİ KESKİN NİŞANCI KURŞUNUNA KURBAN GİTTİ

Saraybosnalı Dzemil Hodziç, Mladiç’in çocukların hafızasında nasıl bir korku figürüne dönüştüğünü gazeteye anlattı. Hodziç, henüz 12 yaşındayken, 1995 yılının mayıs ayında 16 yaşındaki ağabeyi Amel’in Saraybosna’da tenis oynadığı sırada bir keskin nişancının kurşunuyla öldürüldüğünü söyledi.

Bugün 43 yaşında olan ve Saraybosna’da Sniper Alley fotoğraf projesini kuran Hodziç, çocukluk döneminde Mladiç’in adını herkesin bildiğini ifade etti.

"Belki her şeyi anlamak için çok küçüktük" diyen Hodziç, o dönemde keskin nişancı saldırılarının, okulların bombalanmasının ve arkadaşlarıyla aile üyelerinin öldürülmesinin günlük yaşamın sıradan bir parçası haline geldiğini dile getirdi.

'ÖLDÜRDÜKLERİ YAŞLANAMADI'

Srebrenitsa katliamından kurtulmayı başaran az sayıdaki erkekten biri olan Srebrenitsa Anıt Merkezi Direktörü Emir Suljagiç, Mladiç’in ölümünün tarihte yaşanan gerçekleri değiştirmediğini söyledi.

Mladiç’in ölüme gönderdiği insanların yaşlanma fırsatı dahi bulamadığını belirten Suljagiç, "İşin en zor kısmı şimdi başlıyor: Gerçeğin, sorumluluğun ve hatıraların onunla birlikte ölmesine izin vermemeliyiz. Mladiç'in ölümü, bize neleri hatırlayacağımıza ve en önemlisi de neleri silmeye iznimizin olmadığına karar verme anı" diye konuştu.

Suljagiç, Mladiç’in suçları tek başına işlemediğine de dikkat çekti. Mladiç’in verdiği emirleri uygulayan çok sayıda kişinin hâlâ özgür olduğunu hatırlattı.

'SARAYBOSNA AVUCUMUN İÇİNDE'

Balkan savaşlarını takip eden Hırvat gazeteci Zoran Kusovac, The Guardian’a verdiği demeçte Mladiç’le birkaç kez karşılaştığını anlattı. Kusovac, Sırp güçlerin ağır silahlarını konuşlandırdığı bir dağ platosunda Mladiç’in kendisine "Saraybosna avucumun içinde" dediğini ve dilediği takdirde şehri yok edebileceğini söylediğini aktardı.

"O bir zorbaydı ve kimse, üst düzey yetkilileri bile ona yanlış yaptığını söylemeye cesaret edemiyordu" diyen gazeteci, "Yaptıklarının notlarını titiz bir şekilde tutuyordu. Yaptıklarından sorumlu tutulmayacak bir adamın özgüveniyle her şeyi kayda aldı" ifadelerini kullandı.

HÂLÂ 'KAHRAMAN' GÖRENLER VAR

Ratko Mladiç’in mirası, aradan geçen yıllara rağmen Balkanlarda büyük bir ayrışmanın konusu olmaya devam ediyor. Çoğu Sırp, Mladiç’i "Büyük Sırbistan" fikrini savunan ve "Sırpları korumaya çalışan bir komutan" olarak görüyor. Bu çevrelerde Mladiç’in "haksız yere hedef alındığı" görüşü de hâkim.

Bu yaklaşımın bir göstergesi olarak Sırp hükümeti tartışmalara neden olacak bir karara imza attı. Belgrad yönetimi, soykırım, savaş suçu ve insanlığa karşı suç işleyen Mladiç’in devlet töreniyle defnedileceğini açıkladı.

Aşırı milliyetçi Sırp siyasetçi Vojislav Šešelj, Mladiç’in Lahey’de uzun süre "mücadele ettiğini" söyleyerek ölümünün ardından da kendisine destek verdi. Bosnalı Sırp ayrılıkçı Milorad Dodik ise Mladiç’in Sırp halkı tarafından saygı gördüğünü belirterek, onun komutan olarak Sırpları savunduğunu söyledi.