ABD’de 90 yıl sonra bir ilk: Trump onayladı, idam canlı yayınlanacak!

ABD’de 2009 yılında Fort Hood askeri üssünde düzenlenen ve 13 kişinin hayatını kaybettiği saldırının faili Nidal Malik Hasan’ın idamına ilişkin karar, uluslararası kamuoyunda tartışma yarattı. Pentagon, 3 Aralık 2026’da kurşuna dizilerek gerçekleştirilmesi planlanan infazın internet üzerinden canlı yayınlanacağını duyurdu. ABD Başkanı Donald Trump da infazın canlı yayınlanmasına onay verdiğini açıkladı. Planın uygulanması halinde, yasal bir infazın dünyada bilinen ilk canlı yayını olabileceği belirtiliyor.

NİDAL MALİK HASAN 3 ARALIK’TA İDAM EDİLECEK

Kasım 2009’da Teksas eyaletindeki Fort Hood askeri üssünde gerçekleştirilen saldırıda 13 kişi yaşamını yitirmiş, 32 kişi yaralanmıştı. Saldırıyı düzenleyen eski ABD Ordusu binbaşısı ve psikiyatrist Nidal Malik Hasan, askeri mahkemede yargılanarak ölüm cezasına çarptırılmıştı.

İnfazın, Fort Hood’da 3 Aralık günü yerel saatle 13.00’te gerçekleştirilmesi planlanıyor. Cezanın kurşuna dizme yöntemiyle uygulanacağı açıklanırken, infaz tarihinin belirlenmesi ve yöntemin onaylanması ABD’de yeniden ölüm cezası tartışmalarını gündeme taşıdı.

CANLI YAYIN KARARI TARTIŞMA YARATTI

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, infazın halka açık olacağını belirtirken Pentagon da sürecin internet üzerinden canlı yayınlanacağını doğruladı. Yetkililerin bu yaklaşımı caydırıcılık gerekçesiyle savunduğu aktarılıyor.

Ancak karar, siyasetçilerden insan hakları savunucularına kadar birçok kesimin tepkisini çekti. Demokrat Senatör Chris Murphy, planı “iğrenç” olarak nitelendirdi. Eleştirilerde, devlet eliyle gerçekleştirilecek bir infazın canlı yayınlanmasının insan onuru ve kamu güvenliği açısından doğurabileceği sonuçlara dikkat çekiliyor.

DÜNYADA BİR İLK OLARAK KAYDA GEÇEBİLİR

Uzmanların değerlendirmelerine göre planın hayata geçirilmesi, yasal bir infazın tamamının ilk kez canlı yayınlanması anlamına gelebilir. Daha önce Saddam Hüseyin’in 2006 yılında gerçekleştirilen idamına ilişkin görüntüler dünya çapında gündem olmuştu. Ancak infazın tamamı resmî bir canlı yayınla aktarılmamış, asılma anını gösteren görüntüler daha sonra ortaya çıkmıştı.

İran gibi bazı ülkelerde halka açık infazlar yapılırken, infaz görüntülerinin sonradan yayımlanması ile sürecin anlık olarak canlı aktarılması arasında önemli bir fark bulunuyor. Bu nedenle ABD’nin planı, infazların kamuoyuna gösterilme biçimi açısından da emsal oluşturabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

ÇOCUKLARIN GÖRÜNTÜLERE ERİŞMESİ ENDİŞE YARATIYOR

Canlı yayın planına yönelik eleştirilerin önemli bir bölümünü, şiddet içerikli görüntülerin çocuklara ulaşma ihtimali oluşturuyor. Hukukçular, yayının hangi platformda ve hangi koşullarda yapılacağının önem taşıdığını belirtiyor. Ayrıca uygulamanın uluslararası insan hakları yükümlülükleri bakımından hukuki itirazlara konu olabileceği ifade ediliyor.

İnfazın caydırıcı olup olmayacağı da tartışma konusu. Bazı uzmanlar, görüntülerin yayımlanmasının beklenen etkinin tersine yol açabileceğini savunurken, eleştirmenler bunun infazı kamusal bir gösteriye dönüştürme riski taşıdığına dikkat çekiyor.

ABD ORDUSUNDA KURŞUNA DİZME YÖNTEMİ YENİDEN GÜNDEMDE

Hasan’ın infazı planlandığı şekilde gerçekleşirse, ABD ordusunun uzun yıllar sonra yeniden kurşuna dizme yöntemini kullanması bekleniyor. ABD ordusunda son askeri infaz 1961’de gerçekleştirilirken, bir askerin kurşuna dizilerek idam edilmesi en son 1945’te uygulanmıştı.

Bu yönüyle karar, yalnızca canlı yayın tartışmasıyla değil, askeri infaz yönteminin yeniden gündeme gelmesiyle de dikkat çekiyor. İnfazın planlanan tarihte gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ise sürecin ilerleyişine bağlı olacak.