ABD Borsasında 156 Yıl Sonra Bir İlk! Sert Düşüş Riski Gündemde!

ABD borsalarında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq endeksleri haziran başından itibaren yeni rekor seviyeleri gördü. The Motley Fool'da Sean Williams imzasıyla yayımlanan analizde, yükselişi destekleyen faktörler arasında yapay zekâ altyapısına yapılan yatırımlar, beklentilerin üzerinde açıklanan şirket bilançoları, rekor düzeydeki hisse geri alımları ve halka arzlar sıralandı.

Bununla birlikte analizde, hisse senetlerindeki yüksek değerlemelerin yanı sıra artan kredili işlemlerin, enflasyonun ve uzun vadeli tahvil getirilerindeki yükselişin piyasalarda risk oluşturabileceğine dikkat çekildi. Tarihsel göstergeler üzerinden yapılan değerlendirmede, olası düşüş riskinin boyutu ve uzun vadeli yatırımın önemi ele alındı.

SHİLLER F/K ORANI 41,67 SEVİYESİNE ULAŞTI

Borsalardaki değerlemeleri uzun vadeli açıdan değerlendirmek için kullanılan göstergelerden biri olan Shiller Fiyat/Kazanç (CAPE) oranı, S&P 500 endeksinin enflasyondan arındırılmış son 10 yıllık ortalama kârlarını temel alıyor. Bu yöntem, ekonomik durgunluk dönemlerinde şirket kârlarının geçici olarak gerilemesinden kaynaklanabilecek yanıltıcı sonuçların azaltılmasını amaçlıyor.

Analizde aktarılan verilere göre, S&P 500'ün Shiller F/K oranı 5 Ekim 2026 kapanışında 41,67 olarak hesaplandı. Ocak 1871'e kadar uzanan verilerde göstergenin uzun vadeli ortalaması 17,42 seviyesinde bulunurken, tarihsel zirve Aralık 1999'da kaydedilen 44,19 oldu.

Böylece gösterge, internet şirketlerine yönelik yoğun ilginin yaşandığı dot-com balonu dönemindeki rekor seviyeye yeniden yaklaştı. Analizde bu durum, ABD borsalarındaki yüksek değerlemelerin değerlendirilmesi açısından dikkat çeken bir gelişme olarak ele alındı.

GEÇMİŞTE YÜKSEK DEĞERLEMELERİN ARDINDAN SERT DÜŞÜŞLER YAŞANDI

Analizde, Shiller F/K oranının geçmişte yüksek seviyelere çıkmasının ardından yaşanan büyük piyasa kayıpları hatırlatıldı. Gösterge 30 seviyesini ilk kez Ağustos-Eylül 1929 döneminde aştı. Bu dönemin ardından Büyük Buhran yaşanırken, Dow Jones Sanayi Endeksi zirvesinden dip seviyesine kadar yaklaşık yüzde 89 geriledi.

S&P 500, 2018'in son çeyreğinde yaklaşık yüzde 20 değer kaybetti. Şubat-Mart 2020 döneminde COVID-19 kaynaklı piyasa çöküşü sırasında ise endeks yalnızca 33 takvim günü içinde yüzde 34 düştü.

Shiller F/K oranının ilk kez 40 seviyesinin üzerine çıktığı dot-com balonunun patlamasının ardından da sert kayıplar görüldü. Ekim 2002'ye kadar geçen süreçte S&P 500 yaklaşık yüzde 49, Nasdaq Bileşik Endeksi ise yüzde 78 geriledi.

Bununla birlikte analizde, geçmişte yüksek değerlemelerle sert düşüşlerin aynı dönemlerde görülmesinin, tek başına yeni bir borsa çöküşünün ne zaman yaşanacağını veya mutlaka gerçekleşeceğini göstermediği belirtildi.

AYI PİYASALARI BOĞA PİYASALARINDAN DAHA KISA SÜRÜYOR

Bespoke Investment Group'un Eylül 1929'dan itibaren yaşanan 27 ayrı boğa ve ayı piyasasını inceleyen verileri, iki piyasa döneminin ortalama süreleri arasında belirgin bir fark bulunduğunu ortaya koydu.

Verilere göre, ortalama bir ayı piyasası yaklaşık 286 takvim gününde dip seviyesine ulaşıyor. Son 97 yıllık dönemde hiçbir ayı piyasasının 630 takvim gününden daha uzun sürmediği kaydedildi. Buna karşılık ortalama boğa piyasasının yaklaşık 1.023 takvim günü devam ettiği belirtildi. Bu süre, ortalama ayı piyasasının yaklaşık 3,6 katına denk geliyor.

Bespoke'un Mayıs 2026'da yayımladığı değerlendirmede ise 12 Ekim 2022'de başlayan mevcut boğa piyasasının, S&P 500 tarihindeki en uzun boğa piyasaları arasında dokuzuncu sıraya yükseldiği ifade edildi.

107 FARKLI 20 YILLIK YATIRIM DÖNEMİNİN TAMAMINDA POZİTİF GETİRİ

Crestmont Research tarafından paylaşılan veriler, uzun vadeli yatırım dönemlerine ilişkin farklı bir tablo ortaya koydu. Araştırmacılar, 1900-2025 yılları arasındaki 107 farklı 20 yıllık dönemde temettüler dahil yıllık ortalama toplam getirileri inceledi.

Araştırma sonuçlarına göre, söz konusu 107 dönemin tamamında pozitif ortalama yıllık toplam getiri elde edildi. S&P 500 endeksi 1923 yılında oluşturulduğu için 1900-1923 arasındaki hesaplamalarda, endekste yer alacak şirketlerin diğer büyük endekslerdeki performanslarından yararlanıldı.

Bu sonuç, yatırımcıların Büyük Buhran veya dot-com balonu gibi büyük piyasa çöküşlerinden önce yatırım yapmış olsalar bile yatırımlarını 20 yıl boyunca korumaları halinde pozitif toplam getiri elde etmiş olabileceklerine işaret ediyor. Ancak araştırmada ortaya çıkan bu bulgu, gelecekte de pozitif getiri sağlanacağının garantisi olarak değerlendirilmiyor.

Önemli not: Bu haberde yer alan değerlendirmeler yatırım tavsiyesi değildir.