Dünya HIV’i yenerken Türkiye’de artış: Uzmandan ‘sessiz pandemi’ uyarısı

HIV enfeksiyonuna ilişkin küresel veriler umut verici bir iyileşme gösterirken, Türkiye’de giderek ürkütücü bir tablo oluşuyor. 1 Aralık Dünya AIDS Günü kapsamında değerlendirmelerde bulunan Etlik Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği’nden Doç. Dr. Gönül Çiçek Şentürk, Türkiye’de HIV vaka artışının son yıllarda dramatik bir seviyeye ulaştığını ifade etti. Şentürk’e göre Avrupa ve Amerika’da düşüş eğilimi gösteren HIV, Türkiye'de tam tersine hızla yükseliyor.

"AIDS NEDENLİ ÖLÜMLER KKKA’DAN BEŞ KAT FAZLA"

Hastanedeki klinik tabloya ilişkin çarpıcı veriler paylaşan Şentürk, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) nedeniyle kaybedilen hasta sayısının AIDS nedeniyle kaybedilenlerin yanında oldukça düşük kaldığını belirtti. "Etlik Şehir Hastanesi KKKA için sevk merkezi olmasına rağmen AIDS sebebiyle kayıplarımız KKKA’dan beş kat fazla" ifadelerini kullanarak, hastaların büyük kısmında tanının ancak yoğun bakım sürecinde konulabildiğini söyledi.

BULAŞ YOLLARI SİNYAL VERMEDEN İLERLİYOR

HIV’in yalnızca cinsel temas ve kan yoluyla bulaştığının altını çizen Şentürk, toplumsal önyargılara da dikkat çekti. Öpme, sarılma veya aynı ortamı paylaşma ile bulaşın kesinlikle söz konusu olmadığını hatırlattı. Hastalığın ilk belirtilerinin çoğu kişi tarafından fark edilmediğini belirten Şentürk, "İlk evrede halsizlik, ateş, boğaz ağrısı gibi sıradan belirtiler görülüyor ve çoğu hasta bu yakınmaları HIV ile ilişkilendirmiyor. Bu nedenle tanı yıllarca gecikiyor" dedi.

TEDAVİYE ERİŞİM VAR, ÖNÜNDEKİ ENGEL "DAMGALANMA"

Türkiye’de HIV ilaçlarına erişimin güçlü olduğunu ve geri ödeme kapsamının geniş olduğuna dikkat çeken Şentürk, en büyük sorunun sosyal baskı ve utanç duygusu olduğunu vurguladı. "Tedavi sağlanabildiği takdirde hastalar AIDS evresine ilerlemeden sağlıklı yaşam sürebilir, hatta doğal yollarla çocuk sahibi olabilir" diyen Şentürk, toplumun her kesimine çağrıda bulundu:
"Son 10 yıl içinde riskli davranışta bulunan herkes test yaptırmalı. Birçok şehirde anonim test merkezleri var ve isim vermeden başvuru yapılabiliyor."

"ERKEN TANI YAŞAM KURTARIR"

Uzmanlara göre HIV’in kontrol altına alınmasında en kritik adım, hastalığın erken aşamada tespit edilmesi. Geç tanı hem bulaşma riskini artırıyor hem de tedavi süreçlerini zorlaştırıyor. Sağlık otoriteleri, hastalığın artık yalnızca belirli gruplar ile sınırlı olmadığını; 7’den 70’e toplumun tamamını etkilediğini vurguluyor.