Dünya alarm veriyor: Sulak alanların yüzde 35’i yok oldu!

Dünya genelinde sulak alanlar alarm veriyor. 1970’ten bu yana küresel sulak alanların yüzde 35’inin kaybedildiği belirlendi. Bu hızlı kayıp, yalnızca biyolojik çeşitliliği değil, iklim değişikliğiyle mücadeleyi ve sürdürülebilir kalkınmayı da tehdit ediyor. Birleşmiş Milletler tarafından hazırlanan son raporlar, Dünya Çölleşme Günü kapsamında yayımlandı ve hem Türkiye’de hem de dünyada ciddi endişelere yol açtı.

TÜRKİYE’DE DURUM VAHİM

Rapora göre, Türkiye’de 131 sulak alan koruma altına alınmış durumda. Bunların yüzde 59’u "ulusal önemi haiz sulak alan", 58’i ise "mahalli önemi haiz sulak alan" olarak ilan edildi. Toplam büyüklükleri ise 1 milyon 186 bin 466 hektara ulaşıyor. Ancak veriler, son 50 yılda ortalama 1,3 milyon hektar sulak alanın yok olduğunu, bunun da üç Van Gölü veya iki Marmara Denizi büyüklüğünde bir alan kaybına denk geldiğini gösteriyor.

CANLI YAŞAMIN YÜZDE 40’I TEHLİKEDE

Sulak alanlar, göller, nehirler, bataklıklar, turbalıklar, mangrov ormanları ve mercan resifleri gibi farklı ekosistemleri kapsıyor. Bu alanlar dünya kara yüzeyinin ortalama yüzde 6’sını oluşturuyor. Ayrıca tüm bitki ve hayvan türlerinin yüzde 40’ı sulak alanlarda yaşıyor. Bu durum, biyoçeşitliliğin korunmasında sulak alanların kritik bir rol oynadığını gözler önüne seriyor.

BİR MİLYAR İNSAN BAĞIMLI

Birleşmiş Milletler raporuna göre, dünya genelinde bir milyardan fazla insan geçim kaynakları için sulak alanlara bağımlı. Mangrov ormanları, tropikal yağmur ormanlarından 55 kat daha hızlı karbon depolarken, turbalıklar kara üstündeki tüm karbonun yüzde 30’unu tutuyor. Yani sulak alanlar, iklim değişikliğiyle mücadelede de hayati bir öneme sahip.

YOK OLUŞUN NEDENLERİ

Raporda, sulak alanların hızla yok olmasının nedenleri arasında yanlış tarım uygulamaları, iklim değişikliği, şehirleşme ve su kaynaklarının aşırı kullanımı gösteriliyor. Bu faktörlerin, su kalitesini düşürerek ve habitatları tahrip ederek sulak alanların ekolojik dengesini bozduğu ifade ediliyor.

BM’DEN ACİL ÇAĞRI

Birleşmiş Milletler, sulak alanların korunması için sürdürülebilir tarım uygulamalarının teşvik edilmesi, su yönetiminin iyileştirilmesi ve bu alanların yasal koruma altına alınması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca toplumun sulak alanların değeri konusunda bilinçlendirilmesi ve bu alanların ekosistem hizmetlerinin tanıtılması da kritik önem taşıyor.