Döner savaşı başladı: Türkiye tescil istiyor, Almanya karşı çıkıyor

Türkiye, döner kebabın yalnızca belirli teknik koşullarla – örneğin etin türü, dilimleme şekli ve marine süresi gibi – hazırlanması halinde bu adla anılmasını istiyor. Böylece dönerin Avrupa’da "herkesin kullandığı genel bir isim" olmaktan çıkıp Türkiye’ye ait geleneksel ve korumalı bir ürün olarak tanınması hedefleniyor. Napoli pizzası ve Jamón Serrano gibi ürünler de benzer şekilde tescilli durumda.

ALMANYA’DAN SERT TEPKİ: "DÖNER EVRENSELLEŞTİ"

Bu adım özellikle Almanya’da büyük tepkiyle karşılandı. Çünkü Almanya, yılda ortalama 7 milyar euroluk döner sektörüyle Avrupa’nın döner merkezi konumunda. Türk göçmenlerin inşa ettiği bu endüstride kuzu, dana, tavuk ve hatta vejetaryen alternatifler yaygın olarak tüketiliyor. Alman yetkililer ve üretici birlikleri, Türkiye’nin tescil girişiminin yerel üreticilere zarar vereceğini, serbest ticareti kısıtlayacağını ve dönerin artık evrenselleştiğini savunuyor. Berlin yönetimi, Türkiye’nin başvurusuna resmi olarak itiraz etti.

SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?

Avrupa Komisyonu, bu tür tescil başvurularında önce üç aylık bir itiraz süreci tanıyor. Eğer uzlaşma olmazsa, altı ay içinde Komisyon nihai kararını verecek. Türkiye’nin başvurusunda kuzu veya dana eti kullanılması, etin yatay kesimle 3-5 mm’lik dilimler halinde hazırlanması gibi teknik detaylar bulunuyor.

AVRUPA’DA DÖNERİN ADI DEĞİŞEBİLİR

Eğer tescil onaylanırsa, Avrupa’da döner adı yalnızca Türkiye’nin belirlediği tarifteki ürünler için kullanılabilecek. Almanya gibi ülkelerde farklı tariflerle yapılan dönerler, başka isimlerle satılmak zorunda kalabilir. Gastronomi uzmanları bu girişimi sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel bir mücadele olarak yorumluyor. Türkiye, döneri dünya mutfağında kendi adına tescil ettirmek isterken; Almanya ise dönerin artık kendi çok kültürlü kimliğinin de bir parçası olduğunu savunuyor.