Doğum kontrol hapları ve meme kanseri: Bilmeniz gereken riskler ve uyarılar

Gebeliği önleyici yöntemler arasında yaygın olarak tercih edilen doğum kontrol hapları, östrojen ve progesteron hormonlarının sentetik formlarını içeriyor. Bu hormonlar, yumurtlamayı baskılıyor, rahim iç zarını inceltiyor ve servikal mukusu kalınlaştırarak gebeliği önlüyor.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Bülent Tıraş, doğum kontrol haplarının bazı durumlarda kullanılmaması gerektiğine dikkat çekiyor.

Kullanımın sakıncalı olduğu durumlar:

• Hamilelik şüphesi olanlar

• Doğum sonrası ilk 6 hafta

• 35 yaş üstü ve sigara içenler

• Meme kanseri, diyabet, hipertansiyon, karaciğer ve kalp-damar hastalıkları

• İnme (felç) öyküsü olanlar

• Migren hastaları

KANSERLE İLİŞKİSİ: NE BİLİYORUZ?

Türk Kanser Derneği ve FIGO (Uluslararası Jinekoloji ve Obstetrik Federasyonu) verilerine göre, doğum kontrol hapları değiştirilebilen meme kanseri risk faktörleri arasında yer alıyor. Meme kanseri riskini artıran faktörler:

Değiştirilemeyen: Genetik yapı, yaş, aile öyküsü, ilk adet ve menopoz yaşı
Değiştirilebilen: İlk doğum yaşı, emzirme süresi, menopoz sonrası hormon tedavisi, alkol ve tütün kullanımı, doğum kontrol hapı kullanımı

Doğum kontrol haplarının östrojen ve progesterona duyarlı meme dokusunda, hücre çoğalmasını artırabileceği ve uzun süreli kullanımda meme kitlelerinin veya kistlerinin büyüyebileceği belirtiliyor. Bununla birlikte, doğrudan kanser yapıcı etkisi bulunmuyor, ancak risk bir miktar artabiliyor.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

• Haplar, pıhtı oluşma riskini artırabilir; bu durum kalp krizi, inme veya akciğer embolisine yol açabilir.

• Nadir durumlarda hipertansiyon ve safra kesesi sorunlarını tetikleyebilir.

• Özellikle ailesinde meme kanseri öyküsü olan kadınların kullanmadan önce doktor kontrolünden geçmesi öneriliyor.

• Yumurtalık kistleri, endometriozis ve ağrılı adet gibi jinekolojik sorunlarda da doktor tavsiyesiyle kullanılmalıdır.

Uzmanlar, doğum kontrol haplarının hem gebelik önleme hem de bazı jinekolojik tedaviler için güvenli olduğunu, ancak risk grubundaki kadınların mutlaka hekim gözetiminde kullanmaları gerektiğini vurguluyor.