DNA analiziyle ortaya çıktı! Krallara değil, halka aitmiş

Cambridge Arkeoloji Dergisi'nde yayımlanan yeni bir araştırma, Neolitik İrlanda'daki megalitik anıtların, daha önce düşündüğümüz gibi sadece elit ve hanedan ailelere hizmet etmediğini, aksine daha geniş ve çeşitli topluluklara ait olduğunu ortaya koydu. Dublin Üniversitesi'nden arkeolog Neil Carlin'in başkanlık ettiği çalışmaya göre, bu anıtlar toplumun farklı gruplarını bir araya getiren törensel alanlar olarak işlev görüyordu.

Önceki araştırmalar, bu anıtları inşa edenlerin erken dönem çiftçiler olduğunu ve bu yapıları inşa edenlerin sığır yetiştiriciliği ve tarım yaptığını göstermişti. Daha önce bu yapılar sadece elit siyasi ve dini ailelere ait kabul ediliyordu. Ancak yeni DNA bulguları, bu görüşü sorguluyor.

Araştırma, İrlanda’daki mezarları dört ana kategoriye ayırdı. İlk üç kategori, Neolitik dönemin erken dönemlerine ait basit yapıları içeriyor, dördüncüsü ise gelişmiş geçit mezarları. Bu mezarlar, ortalama olarak MÖ 3300 civarına tarihleniyor ve taş koridorlarla girilen büyük dairesel höyüklerden oluşuyor. Bu yapılar, Stonehenge ve Mısır piramitlerinden bile daha eski.

Ekip, geçit mezarlarında gömülen kişilerin çoğunun genetik olarak birbirine yakın akraba olmadığını tespit etti. Bu da, bu mezarların yalnızca elit ailelere ait olduğu fikrini çürütüyor. Carlin, bu durumu, farklı toplulukların mevsimsel olarak bir araya gelip çalıştıkları, yemek yedikleri ve ölülerini gömdükleri sosyal bir yapının göstergesi olarak değerlendiriyor.

Erken Neolitik dönemde kullanılan daha küçük ve basit mezarların, yakın akraba topluluklarına ait olduğunu gösteren DNA bulguları ortaya çıkarken, geç dönemdeki büyük geçit mezarlarında gömülen kişilerin genetik olarak daha çeşitli ve uzak akrabalar oldukları saptandı. Araştırmacılar, bu değişimin nedenini kesin olarak bilmiyorlar, ancak geçit mezarlarının kümelenme biçimi, farklı toplulukların belirli zamanlarda birlikte törensel amaçlarla bir araya geldiklerini gösteriyor olabilir.