Diyarbakır’da “gezilebilen teras” planı iptal edildi: Gizli emsal artışına yargı freni

Diyarbakır’da imar uygulamalarına yönelik emsal niteliğinde bir karar alındı. Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ile Kayapınar Belediyesi tarafından onaylanan ve “gezilebilen teras” formülüyle yapı yoğunluğunu artırdığı öne sürülen imar planı değişikliği, açılan dava sonucunda mahkeme tarafından iptal edildi. Karar, şehircilik ilkeleri ve kamu yararı açısından önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

“GEZİLEBİLEN TERAS” ADI ALTINDA EMSAL ARTIŞI

Kayapınar ilçesi Mezopotamya Mahallesi’nde yer alan 2814 ada 12 parsele ilişkin 1/1.000 ölçekli uygulama imar planına eklenen plan notu, “ortak alan niteliğindeki gezilebilen terasların yüzde 30’luk emsal dışı alan hesabına dahil edilmeden emsal harici tutulmasını” öngörüyordu. Şehir Plancıları Odası, bu düzenlemenin kağıt üzerinde emsal artışı yaratmadığı iddia edilse de fiilen kapalı inşaat alanını artırdığını belirterek yargıya başvurdu.

BELEDİYELER: “YOĞUNLUK ARTIŞI YOK”

Davalı konumundaki Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi ve Kayapınar Belediyesi, mahkemeye sundukları savunmalarda söz konusu plan notunun yapılaşma koşullarını artırmadığını ileri sürdü. Belediyeler, düzenlemenin parselin konumu ve fonksiyonuna uygun olarak mimari estetik ve kullanım kalitesini yükseltmeyi amaçladığını savunarak davanın reddini talep etti.

BİLİRKİŞİ: YÖNETMELİK SINIRI AŞILIYOR

Mahkeme tarafından yapılan bilirkişi incelemesinde, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’ne göre emsal dışı alanların üst sınırının yüzde 30 olduğu hatırlatıldı. Raporda, yalnızca kullanıma konu edilmeyen teras çatıların bu kapsamda istisna sayılabileceği belirtildi. “Gezilebilen” ifadesinin terasların aktif kullanıma açılmasına olanak tanıdığına dikkat çekilerek, bunun fiili emsal artışına yol açtığı tespit edildi.

MAHKEME: KAMU YARARI VE ŞEHİRCİLİK İLKELERİ ZEDELENİYOR

Diyarbakır 4. İdare Mahkemesi kararında, imar planlarının kamu yararı gözetilerek hazırlanmasının zorunlu olduğuna vurgu yaptı. Dava konusu plan notunun parsel bazında yapılaşma hakkını artırdığı, plan bütünlüğünü bozduğu ve çevresel imar dengesini olumsuz etkilediği ifade edildi. Mahkeme, düzenlemenin şehircilik ve planlama esaslarına açıkça aykırı olduğuna hükmetti.

PLAN NOTU OYBİRLİĞİYLE İPTAL

Mahkeme, “Ortak Alan Niteliğindeki Gezilebilen Teraslar, yüzde 30 hesabına dahil edilmeksizin emsal harici tutulacaktır” şeklindeki 3 numaralı plan notunun iptaline karar verdi. Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin de davalı belediyeler tarafından karşılanmasına hükmedildi. Karar, istinaf yolu açık olmak üzere oybirliğiyle alındı.