Derse QR kodla giriş: Üniversitelerde “fişleme” dönemi mi başlıyor?

Üniversitelerde protestoların önü kesilemiyor, öğrenciler susmuyor. İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasına karşı çıkan üniversite gençliğinin eylemleri sonrası, bazı yükseköğretim kurumlarında şaşırtıcı bir uygulama başlatıldı: QR Kod Yoklaması.

Başta Hacettepe Üniversitesi ve Üsküdar Üniversitesi olmak üzere bazı üniversitelerde, öğrenci ve akademisyenlerin derse girip girmediği artık dijital olarak takip edilecek. Kampüs girişinde zaten öğrenci kartı okutulurken, şimdi her amfide telefonla karekod okutulması isteniyor.

ÖĞRENCİLER TEPKİLİ: "TELEFONUMUZ YOKSA DERSE GİRMEMİŞ Mİ SAYILACAĞIZ?"

QR Kod yoklaması sistemiyle ilgili en büyük tepki ise, zorunlu akıllı telefon dayatması oldu. Hacettepe Üniversitesi’nden bir öğrenci şunları söyledi:

"Akıllı telefonum yok. Şimdi ne olacak? Derse girmeme rağmen sisteme düşmeyecek miyim? Rektör bize akıllı telefon mu alacak?"

Akademisyenler ise uygulamayı "fişleme aracı" olarak tanımlıyor:

"Bu, üniversitelerin bilimden çok kontrol mekanizmasına dönüşmesidir. Anaokulu gibi yoklama almak, akademik özgürlüğe aykırıdır."

GÖRÜNEN AMAÇ: VERİMLİLİK, GİZLİ AMAÇ: TAKİP Mİ?

Üsküdar Üniversitesi yönetimi uygulamayı şu ifadelerle tanıttı:

"QR Yoklama Sistemi ile dijital dönüşümde öncüyüz. Öğrencilerimizin varlığını anında tespit ediyoruz."

Ancak sistemin, İmamoğlu protestoları sonrası başlatılması, öğrenci hareketlerini anlık takip amacı taşıdığı yönünde yorumlara yol açtı. QR sistemleri, sadece 15 saniyede yenilenen karekodlarla çalışıyor. Derse gelse bile telefon kamerası yetersiz olan öğrencilerin yok yazılması mümkün hale geliyor.

UZMANLAR UYARIYOR: "EĞİTİM DEĞİL, BASKI TEKNOLOJİSİ"

Uzmanlar QR teknolojisinin eğitimde kullanılması gerektiğini ama birey takibi için kullanılmasının teknolojik otoriterlik olduğunu savunuyor. Daha önce online derslerde, sınav güvenliği ve kaynak erişimi için kullanılan sistemlerin şimdi yoklama aracı haline getirilmesi, üniversite özerkliğine darbe olarak değerlendiriliyor.

QR KODUN KISA TARİHİ: EĞİTİM İÇİN TASARLANMADI

1994’te Japonya’da üretim takibi için geliştirilen QR kodlar, zamanla birçok alanda kullanılmaya başlandı. Eğitimde ise özellikle soru çözümü, ders öncesi materyal erişimi gibi alanlarda yaygın olarak kullanılıyor. Ancak, akademik ve siyasal fişleme amacıyla ilk kez bu boyutta bir uygulamaya geçiliyor.

ÖĞRENCİLERİN ORTAK SESİ: "BASKIYLA BİLİM OLMAZ"

Hacettepe ve Üsküdar’daki öğrenciler şu sözlerle tepki gösterdi:

"Bu uygulamanın amacı verimlilik değil. Protesto eden öğrencileri ve hocayı fişlemek istiyorlar. Akademiyi susturmaya çalışıyorlar ama QR kodla özgürlük ölçülmez."