''Çocuk işçiler güvencesizdir''

HDK Eş Sözcüsü ve HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit;  Çocuk işçiliğine karşı etkin mücadele, çocuk işçiliği ile ilgili sorun alanlarının tüm boyutlarıyla araştırılması amacıyla  Meclise araştırma önergesi verdi.

HDP Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit'in Meclise verdiği önerge şöyle: 

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2017- 2023 yılları arasında “Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı” hazırladığını ve 2018 yılını “Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Yılı” olarak ilan ettiğini açıklamıştı. Ancak 2018 yılının ilk on ayında en az 62 çocuk çalışırken yaşamını yitirmiştir. 

(…)Türkiye’de çocuk işçi sayısı ve çocuk işçi ölümlerine dair güncel ve istatistiki veri paylaşmamaktadır.

 (…)Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı her ne kadar  çocuk işçiliği ile mücadele ettiğini söylese de; çocuk işçi cinayetleri haberlerini her gün duymaktayız. Bu haberlerin en son örneği, 13 yaşındaki Berivan Karakeçili isimli çocuk işçidir. Berivan, ailesiyle birlikte mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmak üzere Urfa’dan Antalya’ya göç etmiş ve burada portakal toplama işinde çalışmaya başlamıştır.

Berivan Karakeçili Antalya Kumluca’da 24 Ocak Perşembe günü kötü hava koşullarına rağmen tarlada portakal toplama işinde çalıştığı sırada, meydana gelen hortumun etkisiyle çatıdan savrulan sacın başına isabet etmesi sonucu yaşamını yitirmiştir. Berivan Karakeçili Urfa’nın Viranşehir ilçesinde 8. sınıf öğrencisiyken; yoksulluk nedeniyle eğitimini yarıda bırakıp çalışmak zorunda kalmıştır.

Özellikle mevsimlik tarım işçisi olarak çalışmaya giden aileler ya trafik kazalarında ya da 13 yaşında çocuk işçi Berivan gibi iş cinayetlerinde hayatını kaybetmektedir. Berivan Karakeçili’nin acı ölümü, hem mevsimlik tarım işçilerinin sorunlarını, hem de çocuk işçiliğinde yaşanan vahim tabloyu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Çocuk işçiler, güvencesiz, ücretsiz veya düşük ücretle tarım sektöründe çalışan ucuz iş gücüdür. Yine İSİG Meclisinin raporlarına göre, 2013 yılından 2018 Haziran ayına kadar yaşanan 319 çocuk iş cinayetinin 168’i tarım-orman işkolunda gerçekleşmiştir. Toplam iş cinayetlerinin yüzde 53’ü olan tarım iş cinayetleri en çok trafik kazası, boğulma, zehirlenme nedeniyle yaşanmaktadır. Tarım iş kolunda yaşanan ölüm vakalarının büyük bölümü çocuk işçilerdir. Çocuk işçiler; tüm dünyada ve ülkemizde ucuz iş gücü ya da ücretsiz işçi olarak sömürülmektedir.

Çalışan çocukların sağlık, eğitim, beslenme ve barınma hakları ellerinden alınmakta; tam ve sağlıklı bir şekilde fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimleri tamamlanmamaktadır. Bu bakımdan Türkiye, 35 OECD ülkesi içinde çocukların fırsat eşitliğinde 34. sırada yer almaktadır. Tarımın ardından en fazla çocuğun çalıştırıldığı sektör hizmet sektörüdür. Pazarda, mağazada, atölyede, dükkânda, kuaförde çocuklar çıraklık, kursiyerlik ve stajyerlik adı altında çalıştırılmaktadır. Bu alanlarda çalışan çocukların yaşı neredeyse 10’un altına düşmüştür.

2017 yılında İstanbul Bilgi Üniversitesi Çocuk Çalışmaları Birimi tarafından yapılan bir saha çalışmasında, Bağçılar- Küçükçekmece bölgesinde 301 çocuk işçi ile karşılaşılmıştır. Pazarda 72 çocuk, giyim imalatında 49 çocuk, mağaza – dükkânda 47 çocuk, restoranda 45 çocuk, tamircide 35 çocuk, esnafın yanında 22 çocuk, kuaförde 12 çocuk çalışan olduğu tespit edilmiştir. Bu sektörde çalışan çocukların % 95’inin iş sözleşmesi ve sağlık sigortası da bulunmamaktadır. Tüm bunlardan hareketle çocuk işçiliği ile mücadele etmenin en etkili yolunun bulunması, sorun alanlarının tüm boyutlarıyla araştırılması, hükümetin ve kamu kurumlarının bu konudaki sorumluluklarının ele alınması, çocuk hakları ve emeği alanında çalışmaları olan uzman ve sivil toplum kurumlarının görüş ve önerileri doğrultusunda gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve tedbirlerin alınması amacıyla meclis araştırılmasının açılması gerekmektedir.