Çin’in dev ağaçlandırma projesi ters tepti: Milyarlarca ağaç su krizine mi yol açtı?

Live Science tarafından aktarılan yeni araştırmaya göre, Çin’in 1978’de başlattığı “Büyük Yeşil Duvar” ve diğer dev ölçekli ağaçlandırma programları, ülkenin ekolojik yapısını köklü biçimde değiştirdi. Çöl ilerlemesini durdurmayı hedefleyen bu projeler sayesinde Çin’in orman varlığı 1949’daki yüzde 10 seviyesinden yüzde 25’in üzerine çıktı. Yeniden ağaçlandırılan alanların büyüklüğü ise neredeyse Cezayir’in yüzölçümüne eşdeğer.

Ancak bilim insanlarına göre bu büyük başarı gibi görünen tablo, su açısından aynı derecede olumlu sonuçlar doğurmadı. Derin köklü ağaçların yoğun su tüketiminin, yer altı su seviyelerini ve toprağın su tutma kapasitesini ciddi ölçüde düşürdüğü belirlendi.

AĞAÇLAR ATMOSFERE DEVASA MİKTARDA SU BUHARLAŞTIRIYOR

Araştırmada, yeni oluşturulan ormanların yalnızca toprağı sağlamlaştırmadığı; aynı zamanda bölgesel su döngüsünü de değiştirdiği kaydedildi. Ağaçların yer altındaki suyu çekerek yapraklarından atmosfere buharlaştırdığı süreç, büyük ağaçlandırma alanlarının genişlemesiyle olağanüstü bir hız kazandı.

Sonuç olarak toprakların su depolama kapasitesi özellikle kuzey bölgelerde belirgin şekilde azaldı. Bilim insanları, bu durumun beklenenden çok daha geniş çaplı bir su kaybına yol açtığını ifade ediyor.

ÇİN’İN YÜZDE 74’Ü SU KAYBEDİYOR

2001–2020 verilerini inceleyen uzmanlar, iki büyük bölgede — Doğu Muson Bölgesi ve Kuzeybatı Kurak Bölgesi — dikkate değer su kaybı tespit etti. Bu iki alan Çin’in yüzölçümünün yaklaşık yüzde 74’ünü oluşturuyor ve her ikisinde de kullanılabilir tatlı su miktarının düşüşe geçtiği vurgulanıyor.

Bu bulgular, Çin’in tarım bölgeleri ve yoğun nüfuslu alanları için ciddi bir risk oluşturuyor.

BUHARLAŞAN SU GERİ DÖNMÜYOR

Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri ise buharlaşan suyun aynı bölgeye yağmur olarak dönmediği gerçeği. Normal şartlarda yerel su döngüsünün kapalı bir sistem gibi çalışması beklenirken, rüzgar akımları bu nemi 7 bin kilometreye kadar taşıyabiliyor.

Bu nedenle, buharlaşan suyun büyük kısmı Tibet Platosu gibi su bakımından zaten daha avantajlı bölgelere taşınıyor. Sonuç olarak tarım alanları kuraklaşırken, Tibet bölgesinin su kaynaklarında artış meydana geliyor.