CHP’den bütçeye sert itiraz: Anayasa vurgulu muhalefet şerhi!

CHP, 863 sayfalık muhalefet şerhinde bütçe hakkından makroekonomik beklentilere, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ekonomik etkilerinden kamu özel iş birliği projelerine kadar pek çok başlıkta eleştirilerini sıraladı. Şerhte, hem bütçe tekniklerinin hem de ekonomi politikalarının “ciddi yapısal problemler barındırdığı” ifade edildi.

Partinin analizine göre hükümet, Türkiye’nin potansiyel büyüme hızını yüzde 5 olarak kabul etse de, 2024–2027 döneminde hedeflerin sistematik olarak tutmayacağı öngörülüyor. Şerhte yer verilen projeksiyona göre:

2024 büyümesi: %3,3

2025 büyümesi: %3,3

2026 büyümesi: %3,8

2027 büyümesi: %4,3

Bu tabloya işaret eden CHP, “Türkiye ekonomisinin arka arkaya dört yıl potansiyelin altında büyüyeceği” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.

"DOLAR BAZIN GELIR ARTIŞI BAŞARI DEĞIL"

Şerhte, kişi başına gelirin 17 bin dolar eşiğini aşmasının ekonomik başarı olarak sunulamayacağı ifade edilerek, dolar bazındaki artışın sıcak para girişine ödenen yüksek faiz sebebiyle şiştiği açıklandı.

CHP, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekci’nin “Türkiye’ye gelen 100 bin doların yıl sonunda 125 bin dolara yükseldiğini” söylediğini hatırlatarak bunun sıcak paraya ödenen yüzde 25 faiz anlamına geldiğini altını çizdi.

2017 Anayasa değişikliğiyle Meclis’in bütçe üstündeki denetim gücünün zayıflatıldığı savunulan şerhte, bütçenin kabul edilmemesi halinde bir önceki senenin yeniden değerleme oranında yürürlüğe girmesinin “Meclis’i işlevsizleştirdiği” açıklandı.

SAYIŞTAY'A ELEŞTIRI

Karşı oy metninde, Sayıştay’ın 2024 Genel Uygunluk Bildirimi’nde:

Ödenek sapmalarını bütüncül değerlendirmediği,

TBMM’nin bütçe hakkını ilgilendiren eleştiri tespitlere raporda yeterince yer vermediği, ifadelerine yer verildi.

CHP, yedek ödenek uygulamasındaki yüzde 2 sınırının fiiliyatta aşıldığını, Cumhurbaşkanlığı tarafınca yapılan ödenek aktarmalarının da şeffaf biçimde izlenemediğini belirtti.

"OKULLARDA TEMEL İHTIYAÇLAR YOK"

Şerhte eğitim alanındaki problemler detaylı biçimde sıralandı. Buna göre:

59 bin 336 okulun yalnızca 1.032’sinde sabit kolluk görevlisi var.

Kadrolu güvenlik görevlisi atamasına yönelik bir plan bulunmuyor.

TYP kapsamındaki geçici personel uygulamasının süresi 6 aydan 9 aya çıkarıldı.

Öğretmenlere şiddet vakaları arttı; İbrahim Oktugan, Sibel Turan ve Miray Arslan’ın yaşamını yitirdiği olaylar örnek yayınlandı.

"FAKIRDEN ALIP ZENGINE VEREN BÜTÇE"

CHP, hükümetin yatırım harcamalarını gerçek olarak kıstığını, kaynakların ise cari giderler, faiz ödemeleri ve ödeme garantili projeler için ayrıldığını belirtti. Şerhte şu eleştirilere yer verildi:

Eğitim bütçesi nominal olarak artsa da artış enflasyon karşısında sınırlı.

Sağlık bütçesinin önemli kısmı kent hastanelerinin kira ve hizmet bedeline gidiyor.

Cumhurbaşkanlığı bütçesi gerçek olarak yüzde 8 artıyor; örtülü ödenek hariç.

Şerhte, “AKP’nin uzun süre uyguladığı yoksulluğu yönetme stratejisini terk ettiği, bunun yerine kaynakların zengin kesime aktarıldığı” savunuldu.

CHP, Kur Korumalı Mevduat (KKM) ödemelerinin Merkez Bankası’na aktarılmasının “bütçe açığının yapay biçimde düşük gösterilmesine” hizmet ettiğini öne sürdü. Bu adımın aynı zamanda Merkez Bankası’nın karşılıksız para basma riskini artırdığı ifade edildi.