CERN'den Yeni Rekor: Evrenin İlk Anı Simüle Edildi, 5 Trilyon Dereceye Ulaşıldı

CERN araştırmacıları, İsviçre-Fransa sınırındaki 27 kilometre uzunluğundaki Büyük Hadron Çarpıştırıcısı'nda (LHC) yeni bir sıcaklık rekoruna imza attı. Gerçekleştirilen deneyde, ortalama 5 trilyon santigrat dereceye ulaşarak, bugüne dek yapay olarak elde edilen en yüksek sıcaklık kaydedildi. Bu değer, Güneş'in çekirdeğinden yaklaşık 100 bin kat daha yüksek.

KUARK-GLUON PLAZMASI OLUŞTURULDU

Deney, CERN'in ALICE (A Large Ion Collider Experiment) adı verilen sisteminde gerçekleştirildi. Ağır elementlerden kurşun iyonları, ışık hızına yakın bir hızda birbirlerine çarpıştırılarak son derece yoğun bir enerji açığa çıkarıldı. Bu çarpışma süreci, evrenin erken dönemlerinde var olduğu düşünülen kuark-gluon plazması adı verilen bir madde formunu oluşturdu. Bu özel madde formu, evrenin ilk saniyelerinde gözlemlenen temel bileşenleri temsil ediyor.

ÖLÇÜM YÖNTEMI VE ÖNCEKI REKOR

Elde edilen sıcaklık doğrudan ölçülmedi. Bilim insanları, çarpışmalar sonucunda ortaya çıkan parçacıkların hareketlerini ve dağılımlarını analiz ederek sıcaklık tahmininde bulundu. Bu ölçümler, ileri düzey fiziksel ve matematiksel modellere dayanıyor.

Daha önce laboratuvar koşullarında erişilen en yüksek sıcaklık, 2012 yılında 15 milyon santigrat dereceyle sınırlıydı. Bu değer, Güneş'in çekirdeğiyle aynı seviyedeydi. Ancak son deney, bu sınırı olağanüstü bir şekilde aşarak fizik biliminin ulaştığı yeni noktayı gözler önüne serdi.

DENEYIN TEMEL AMACI: EVRENIN DOĞUM ANINI ANLAMAK

Bu deneyin temel amacı bir sıcaklık rekoru kırmak değil. Asıl hedef, evrenin doğum anına dair fiziksel koşulları daha iyi anlamak. Kuark-gluon plazması gibi temel madde durumlarını incelemek, evrenin nasıl oluştuğu, nasıl genişlediği ve bugünkü haline nasıl geldiği hakkında derinlemesine bilgiler sunuyor.