Cengiz Gündoğdu - ''Kaç İnsanı Yaşadım''

Cengiz Gündoğdu, felsefeci, eleştirmen yazarlarımızdandır. Onun 75 yaşına armağan bir kitap hazırlanması sevindiricidir. Berrin Taş’ın öncülüğünde gerçekleştirilen yapıta emek verenler saymakla bitmez. Felsefe, bilim, estetik, yazınsal kişilikler, şiir, deneme, inceleme, öykü bölümleri bulunan yapıtın her alanda yetkinliği etkileyicidir. Cengiz Gündoğdu, “Kaç İnsanı Yaşadım” sorusunu boşuna sormaz. Çocukluğundan başlayıp tanıdıklarını, sevdiklerini anımsatır. “Yağmur ile bulutun” birbirini bütünlediğini vurgular ve sevgiye örnek verir. Tek başına tavır almayı bırakıp yaratıcılığı, gerçekçiliği savunur. Türkiye’de Star Sistemi saptamasını yaparak bu sistemin içyüzünü tanıtan ilk yazarımızdır. Sanatın her çeşit insancıl savaşıma bir anlam verdiğini vurgular. Sanat ödüllerinin işleyişini eleştirir, okurun pazarda kitap alan müşteri olarak görülmesine karşı çıkar. “Kaç insanı yaşadım” sorusunu yine kendisi yanıtlar: ”Bütün insanları… Hepsini… Hiçbir türe girmez yazılarım. Çünkü bu yazılar bir tek Cengiz Gündoğdu’nun değil. Yol arkadaşlarımın… o insanların sevgili karakteri Cengiz Gündoğduların…Söyledim. Bir kez daha söylüyorum. Ben hissedenlerin yazarıyım. Geldim işte. Yeniden yaşamaya insanı… sizi.” (s. 6)*

Sunuş yazısını yazan Neşe Baştürk, Gündoğdu’nun Yıldız Güncesi’nin yaşam yolunda temel yol göstericilerden olduğunu belirtir ve onun milimetrik savaşımını destekler. Felsefeyle ilgilenenler için ayrılan ilk bölümde önemli yazılar var. İnsan ve dünya ilişkisini Betül Çotuksöken incelerken, yabancılaşma konusunda İzzettin Önder bilgiler verir. Bilim yazılarında evrenin sorgulandığını gözleriz. Estetik bölümünde üç yazı vardır ve Alper Yavuz “sanatta sahtecilik üzerine” bilgiler verir. Yazınsal Kişilikler bölümünde Hasan Akarsu “Mehmet Başaran Kitaplarıyla Yaşıyor” derken, Berrin Taş Balzac’ı değerlendirir. Yedi ozan da şiirleriyle katılır bu armağan kitaba: Zeynep Alpaslan, Recep Çitikbel, Rahime Henden, Ramazan Oktay, Meryem Fehime Oruç, Mürşide Uysal, Aylin Yıldız. Deneme bölümünde tam on yedi yazarımızın yazılarına yer verilir. Her birinin ilginç konular seçtiğini gözleriz. Sözgelimi Kemal Ateş, Fakir Baykurt’un son romanı olan “Eşekli Kütüphaneci”yi değerlendirirken, Asım Öztürk, okuyup yazmak üzerine görüşlerini yansıtır. Yapıtın inceleme bölümü de zengin olup on iki yazarımızdan örnek yazılar vardır. Merdan Yanardağ “Cumhuriyet, Laiklik ve Dinci Tarih Hipotezinin İflası” yazısında, Cumhuriyet dönemindeki İslami rejimin kurulması çalışmalarını irdeler. Cumhuriyet’in “İslam Cumhuriyeti”ne dönüştürülmesini eleştirir ve yaşadıklarımızın dramatik özetini şöyle sunar: “Cumhuriyet’in solunu tasfiye edenler, ülkenin bütün dengelerini yitirmesine ve gericiliğe teslim olmasına yol açtı. İleriye gidemeyen Cumhuriyet geriye savruldu ve yıkıldı…” (s. 340). Ayrıca on bir öyküye yer verilen armağan kitabın Cengiz Gündoğdu’ya yaraştığını söylemeliyiz burada.

“Geldim işte. Yeniden yaşamaya insanı… sizi” diyen Cengiz Gündoğdu’ya yazınımıza verdiği emekler için ne denli teşekkür etsek azdır. Ona uzun bir yaşam dilerken armağan kitabı hazırlayanları da kutlarız.

[(*) Kaç İnsanı Yaşadım-Cengiz Gündoğdu’nun 75 Yaşına Armağan, Editör: Berrin Taş, İnsancıl Yayınları, 2018, 394 s.]