BYD'nin Manisa Fabrikası Nerede? Milletvekili Dalgın'dan Bakan Kacır'a Soru Önergesi

Çin merkezli otomotiv devi BYD, Türkiye'de yüksek ithalat vergilerinden muafiyet elde etmek amacıyla Manisa'da otomobil fabrikası kurma sözü vermişti. Ancak aradan geçen süreye rağmen fabrika inşaatına dair somut bir gelişme yaşanmaması, kamuoyunda tartışmalara neden oldu ve konu Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne taşındı.

BYD TÜRKIYE YATIRIMINI ERTELIYOR MU?

Bağımsız Balıkesir Milletvekili Burak Dalgın, 18 Temmuz 2025 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'a, BYD'nin Türkiye'deki yatırım sürecine ilişkin net bilgilendirme talebiyle yazılı soru önergesi sundu. Dalgın, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "BYD Manisa’da fabrika kurma sözü vererek ithal araçlara uygulanan ek gümrük vergisinden muaf tutulmuştu. Fakat pazar payını büyük oranda artıran şirketin fabrika yatırımı ne durumda?" ifadelerini kullandı.

TEŞVIK SAĞLANDI, SATIŞLAR ARTTI AMA YATIRIM YOK

Milletvekilinin açıklamalarına göre, Temmuz 2024'te imzalanan protokol sonrası BYD, Türkiye'de ithal edilen araçlarda uygulanan yüzde 40 oranındaki ek gümrük vergisinden muaf tutuldu. Bu muafiyet, Manisa'daki üretim tesisinin kurulması şartına bağlanmıştı. Ancak bir yılı aşkın zamandır fabrikanın inşasıyla ilgili kamuoyuna yansıyan somut bir gelişme bulunmuyor. Buna karşılık, BYD'nin Türkiye otomotiv pazarındaki satışları hızla yükseldi. 2025'in ilk altı ayında 25 binden fazla araç satışı gerçekleştiren marka, en çok tercih edilenler arasında yer aldı ve geçen yıla kıyasla satışlarında yüzde 784 oranında artış kaydetti.

FABRIKA İNŞAATI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

Burak Dalgın, Bakan Kacır'a yönelttiği soru önergesinde özellikle şu konulara açıklık getirilmesini talep etti:

• BYD'nin Manisa'daki fabrika yatırımında gelinen aşama nedir? Fabrikanın faaliyete geçiş tarihi belli mi?

• Sağlanan gümrük vergisi muafiyetleri, üretim ve istihdam taahhütlerine ne ölçüde bağlı?

• Yatırımın sekteye uğramaması için alınan teminat mektupları mevcut mu? Bunlar nakde çevrilebilir özellikte mi?

• Türkiye pazarında BYD'nin vergi avantajları sayesinde rakiplerine kıyasla elde ettiği ek kazanç ne düzeyde?

• Şirketin Macaristan'daki büyük yatırımı göz önüne alındığında, Türkiye'deki yatırım niyeti nedir?

BYD'nin sağladığı teşviklerle önemli avantajlar elde etmesine rağmen fabrika yatırımını hayata geçirmemesi, sektörde haksız rekabet ve yüksek kâr tartışmalarını beraberinde getirdi.