Buzullar Eridikçe Volkanik Tehlike Büyüyor: Patlamaya Hazır Bekliyorlar!

Fosil yakıt kullanımının neden olduğu küresel ısınma, dünya genelinde buzulların ve buz tabakalarının erimesine yol açıyor. Araştırmacılar, bu durumun volkanik patlamaları tetikleyebileceği konusunda uyarıyor. Özellikle Batı Antarktika'da, kalın buz tabakalarının altında en az 100 volkan bulunması, patlamaların yeniden artması açısından en büyük risk taşıyan bölge olarak gösteriliyor. Dünya ısınmaya devam ettikçe bu buzların önümüzdeki on yıllar ve yüzyıllarda kaybolması bekleniyor.

Volkanik patlamalar, atmosfere güneş ışığını yansıtan parçacıklar göndererek gezegeni geçici olarak soğutabilse de, devam eden patlamalar atmosfere karbondioksit ve metan gibi sera gazları salarak gezegeni daha da ısıtabilir. Bu durum, yükselen sıcaklıkların buzu eritmesi, erimenin patlamaları tetiklemesi ve bunun da küresel ısınmayı artırmasıyla bir kısır döngü yaratma potansiyeli taşıyor.

Araştırmayı yöneten Wisconsin-Madison Üniversitesi'nden Pablo Moreno-Yaeger, "Buzullar iklim değişikliği sebebiyle geri çekildikçe, bu volkanların daha sık ve daha patlayıcı şekilde patladığını gösteriyoruz" dedi. Çalışma, Prag'daki Goldschmidt jeokimya konferansında sunuldu ve akademik bir dergide yayımlanma sürecinde.

MOCHO-CHOSHUENCO VOLKANI ÜZERINDEKI ÇALIŞMA

And Dağları'nda aktif ve sönmüş volkanların arasında kamp kurularak yürütülen bu çalışmada, Mocho-Choshuenco adlı bir volkanda radyoizotop tarihleme yöntemi kullanıldı. Bu yöntemle, buzulların kapladığı ve eridiği dönemlerdeki volkanik kayaların yaşları belirlendi. Analizler, yaklaşık 26.000 ila 18.000 yıl önce var olan kalın buz örtüsünün, patlamaların hacmini bastırdığını ve yüzeyin 10-15 kilometre altında büyük bir magma rezervuarının birikmesine izin verdiğini ortaya koydu.

Yaklaşık 13.000 yıl önce buz eridikten sonra, magma odası üzerindeki baskının kalkmasıyla gazların genleştiği ve patlayıcı patlamaların başladığı belirlendi. Moreno-Yaeger, "Buzulların erimesinden sonra volkanın daha fazla patladığını ve bileşiminin değiştiğini gördük" dedi. Elde edilen veriler, erime sürecinde magma odasında kabuk kayaçlarının erimesi nedeniyle magmanın daha viskoz ve patlayıcı hale geldiğini ortaya koydu.

KÜRESEL ETKILERI VE GELECEK ARAŞTIRMALAR

Araştırmaya göre bu olgunun yalnızca İzlanda'ya özgü olmadığı, Antarktika'da da yaşanabileceği belirtiliyor. Ayrıca Kuzey Amerika, Yeni Zelanda ve Rusya gibi diğer kıtalardaki benzer bölgelerin de bilimsel olarak daha yakından incelenmesi gerektiği ifade ediliyor.

Daha önce yapılan araştırmalar, son buzul çağından sonra küresel volkanik faaliyetlerin iki ila altı kat arttığını göstermişti. Ancak Şili'deki bu çalışma, bu sürecin nasıl gerçekleştiğini detaylandıran ilk çalışmalardan biri oldu. Bilim insanları, iklim krizinin volkanik faaliyetleri nasıl etkilediği konusundaki araştırmaların yetersiz kaldığını ve olası iklim-volkan geri besleme döngülerinin krizi daha da şiddetlendirebileceğini belirterek daha fazla çalışmanın kritik önemde olduğunun altını çizdi.