Bulgaristan nüfusu yüzde 30 azaldı; Hükümet çözüm arıyor

Bulgaristan'da 1985 yılında 9 milyona kadar ulaşan nüfus, son 40 yılda düşük doğum oranları ve artan göç nedeniyle sürekli bir düşüş göstermiş ve 2023 yılı itibarıyla 6,4 milyona gerilemiştir. Bulgaristan Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün verilerine göre, 1985'te 8 milyon 948 bin olan nüfus, aradan geçen sürede yaklaşık yüzde 30'luk bir azalma ile 2023'te 6 milyon 445 bine düşmüştür.

Verilere göre, 2023'te Bulgaristan'da 57 bin bebek dünyaya gelirken, 101 bin kişi hayatını kaybetmiştir. Son 25 yıldır ölümlerin doğumlardan fazla olması, nüfus kaybında en etkili faktör olarak öne çıkmıştır. Ayrıca, Bulgaristan'dan yurt dışına göç, 2007'de Avrupa Birliği'ne katılmasının ardından hızlanmış ve son yıllarda nüfus kaybını daha da derinleştirmiştir.

Hükümet, nüfus kaybını azaltmak ve tersine çevirmek için çeşitli önlemler almış olsa da bu çabalar beklenen sonucu vermemiştir. 2012-2030 dönemi için kabul edilen "Nüfusun Demografik Gelişimi İçin Güncellenmiş Ulusal Strateji" gibi adımlar atılmış, 55 yaş ve üzeri bireylerin sosyal hayata daha aktif katılımını teşvik eden politikalar uygulanmıştır. Ayrıca, hükümet kırsal alanlara yatırım yaparak sanayileşmeyi ve konut politikalarını geliştirmeyi, göçmenlerin geri dönüşünü teşvik etmeyi hedeflemiştir.

Bulgaristan, 1960'lardan itibaren aileler ve çocuklar için devlet destek programları uygulasa da, AB ülkeleri ile kıyaslandığında bu programlara ayrılan kaynaklar yetersiz kalmaktadır.

Bulgaristan Bilimler Akademisi'nden Prof. Dr. Nadejda İlieva, son 10 yılda her yıl ortalama 84 bin kişilik bir nüfus kaybı yaşandığını belirterek, 2050'de nüfusun 5 milyonun altına düşebileceğini öngörmüştür. İlieva, doğum oranlarının ölüm oranlarını karşılayamamasının, sadece Bulgaristan'da değil, gelişmiş tüm dünyada görülen bir durum olduğunu ifade etmiştir. Hükümetin doğurganlık oranını artırmak için çeşitli tedbirler almasına rağmen, bu tür politikaların büyük sonuçlar doğurmadığına dikkat çekmiştir.

Avrupa ülkelerinde nüfus artışının, büyük ölçüde göçmen alımına dayandığını belirten İlieva, insanlar daha iyi finansal ve sosyal güvenlik imkanları arayışıyla göç ettiklerini vurgulamıştır. Bulgaristan'dan göç, özellikle 1989 sonrasında politik ve ekonomik sebeplerle hız kazanmış, 1989-2021 yılları arasında yaklaşık 1 milyon 200 bin kişi Bulgaristan'ı terk etmiştir. Ancak son yıllarda Bulgaristan'a yerleşenlerin sayısında bir artış gözlemlenmiş olup, bu durum, yurt dışında yaşayan Bulgarlar ve Türkiye'den gelen Bulgaristan kökenli Türklerin geri dönüşlerinden kaynaklanmaktadır. Kırcaali bölgesinde, özellikle Türk nüfusunun yoğun olduğu bölgelerde kentselleşme artmıştır.

Nüfus yoğunluğu, Bulgaristan'ın kuzeybatısında en düşük seviyelerde bulunurken, Batı Rodoplar bölgesinde de son yıllarda ciddi bir azalma yaşanmıştır. Ancak Sofya, Plovdiv, Varna, Burgaz, Ruse ve Stara Zagora gibi büyük şehirlerde nüfus artışı devam etmekte olup, bu eğilimin önümüzdeki yıllarda da sürmesi beklenmektedir.