Böcek gözü tasarımlı teleskop ilk asteroidini tespit etti

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) tarafından geliştirilen otomatik asteroid tespit sistemi Flyeye, uzaydan gelebilecek tehditleri daha erken fark etmek amacıyla resmi olarak görevine başladı. İtalya’nın Matera kentindeki Uzay Jeodezi Merkezi’nde Mayıs 2025’te yapılan test gözlemlerinde, Flyeye teleskobu hem asteroidler hem de kuyruklu yıldızlar üzerinde başarılı tespitler gerçekleştirdi. Bunlar arasında 2001 KR1 ve 2025 KQ adlı asteroidler ile C/2023 A3 (Tsuchinshan–ATLAS) kuyruklu yıldızı yer aldı.

OHB Italia ile ortak geliştirilen Flyeye, böceklerin bileşik göz yapısından esinlenerek tasarlandı. Teleskop, bir metre çapındaki birincil aynasından aldığı ışığı 16 farklı optik kanala bölerek geniş bir gökyüzü alanını yüksek hassasiyetle tarayabiliyor. Bu sayede çok zayıf ve küçük gök cisimlerinin bile tespit edilmesi mümkün oluyor.

OHB Italia Genel Müdürü Roberto Aceti, Flyeye teleskobunun optik yapısı sayesinde geniş alanlarda hassas taramalar yapabildiklerini ve çok zayıf cisimleri algılayabildiklerini belirtti.

Flyeye’ın ilk ışık gözlemleri, sistemin görev için hazır olduğunu ve hızlı takip yeteneğine sahip olduğunu kanıtladı. Teleskop, 2025 KQ adlı asteroidi keşfettikten yalnızca iki gün sonra tekrar gözlemleyerek, yörünge analizlerine önemli bir katkı sağladı. Bu başarı, potansiyel uzay tehditlerinin erken tespit edilmesi açısından büyük önem taşıyor.

ESA’nın Gezegensel Savunma Ofisi Başkanı Richard Moissl, erken uyarı sistemlerinin küresel çapta paylaşılacak verilere dayandığını ve tehlikeli asteroidlerin mümkün olan en erken zamanda tespit edilmesinin hazırlık şansını artırdığını vurguladı.

Flyeye teleskobu, gelecekte Sicilya’daki Monte Mufara’ya taşınarak tam kapasiteyle çalışmaya başlayacak. ESA, kuzey ve güney yarımkürelerde toplam dört Flyeye teleskobuyla dünya genelinde geniş bir gözlem ağı kurmayı planlıyor. Proje yöneticisi Ernesto Doelling, bu yapının kötü hava koşullarının gözlem kalitesini etkilemesini engelleyeceğini ifade etti.

Her gece gökyüzünü bağımsız olarak tarayan Flyeye, tespit ettiği potansiyel asteroid bilgilerini ESA’nın Yakın Dünya Cisimleri Koordinasyon Merkezi’ne gönderiyor. Onaylanan veriler ise Minor Planet Center aracılığıyla dünya çapında paylaşılıyor.