BM: 'Tarifeler kırılgan ve gelişmekte olan ülkeleri kapsamamalı'

UNCTAD, "Artan Gümrük Tarifeleri: Küçük ve Kırılgan Ekonomilere Etkisi" başlıklı raporunda, büyük ekonomilerin uyguladığı yüksek tarifelerin, uluslararası ticaretin kurallara dayalı sistemine zarar vererek, gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkeler üzerinde olumsuz etkiler yarattığını vurguladı.

UNCTAD, "Artan Gümrük Tarifeleri: Küçük ve Kırılgan Ekonomilere Etkisi" başlıklı raporunu yayımladı.

Raporda, son yıllarda uluslararası ticaretin kurallara dayalı sistemle arttığı ve ülkelerin ithal mallardan alınan gümrük vergilerinin istikrarlı bir şekilde azaldığı vurgulandı. 2023 yılı itibariyle dünya ticaretinin ortalama üçte ikisinin gümrük tarifesi olmadan gerçekleştiği belirtilirken, son dönemde büyük ekonomiler tarafından uygulamaya konulan yüksek tarifelerin, ticaret gerilimlerini artırdığı ve gelişmekte olan ülkeler üzerindeki etkilerinin endişe kaynağı olduğu ifade edildi. Bu bağlamda, en yoksul ve kırılgan ekonomilerin karşılıklı tarifelerden muaf tutulması gerektiği çağrısı yapıldı.

Raporda, ABD'nin 57 ticaret ortağıyla olan ticaret açığını dengeleme amacıyla 90 gün süreyle askıya alınan tarifelerin, gelişmekte olan ve en az gelişmiş ekonomileri tahrip etme riski taşıdığına dikkat çekildi. Bunun yanı sıra, ABD'nin bu 57 ticaret ortağından 11'inin en az gelişmiş ülkeler olduğu ve bu ülkelerin ABD'nin ticaret açığına katkısının minimal düzeyde olduğu bilgisi paylaşıldı.

Ticaret ortaklarından 28'inin ABD'nin ticaret açığındaki payının yüzde 0,1'den az olduğu belirtilen raporda, bu ülkeler için verilecek herhangi bir ticari tavizin ABD açısından çok az anlam taşıyacağı ifade edildi.

Raporda ayrıca, karşılıklı tarifelerin yeniden devreye girmesi durumunda ithal mallara olan talebin yüksek fiyatlar nedeniyle zayıflayabileceği uyarısı yapıldı. ABD'nin ithalatı 2024 seviyelerinde kalsa bile, daha yoksul ve küçük ekonomilerden toplanacak ek tarife gelirinin minimum olacağı belirtildi. Bu 36 ekonominin toplam katkısının, ABD'nin 2024'teki gümrük vergisi gelirinin yalnızca yüzde 5'ini oluşturacağı ifade edildi.

Raporda, ABD'nin 2024'te Madagaskar'dan 150 milyon dolarlık vanilya, Fildişi Sahilleri'nden yaklaşık 800 milyon dolar ve Gana'dan 200 milyon dolarlık kakao ithal ettiği vurgulanarak, bu ürünlere yönelik tarifelerin artmasının tüketiciler için daha yüksek fiyatlara yol açacağı uyarısı da yapıldı.