BM Güvenlik Konseyi’nde ABD'nin İran saldırıları sonrası tansiyon yükseldi

ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırıları sonrası Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde sert tartışmalar yaşandı. Konsey üyeleri, bölgedeki gerilimin küresel güvenlik açısından büyük tehdit oluşturduğunu vurgulayarak derhal ateşkes ilan edilmesi ve diplomatik sürecin başlatılması çağrısında bulundu.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, konuşmasında "İntikam sarmalına düşme riski var" diyerek sivillerin korunması, deniz güvenliğinin sağlanması ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (IAEA) İran tesislerine tam erişim hakkının verilmesi gerektiğini söyledi. Guterres, taraflara "mantıklı, itidalli ve acil" hareket etme çağrısı yaptı.

ABD Daimi Temsilcisi Dorothy Shea ise İran’ın nükleer programının uluslararası barışa tehdit oluşturduğunu savunarak, saldırıların meşru müdafaa ve İsrail ile dayanışma kapsamında yapıldığını belirtti. Shea, "İran’ın herhangi bir saldırısına karşı yıkıcı bir karşılık verilecektir" dedi.

İran’ın BM Daimi Temsilcisi Amir Saeid İravani, ABD ve İsrail’i savaşa sürüklemekle suçlayarak, ülkesinin meşru müdafaa hakkını kullanacağını açıkladı. İran tarafı, BM Şartı çerçevesinde karşılık vereceklerini duyurdu.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) Genel Direktörü Rafael Grossi, saldırılarda İran’ın önemli nükleer tesislerinde ciddi hasar meydana geldiğini belirtti. Grossi, halen %60 oranında zenginleştirilmiş yaklaşık 400 kilogram uranyum stokunun denetimsiz olduğunu ve bölgedeki durumun endişe verici olduğunu ifade etti.

Rusya’nın BM Büyükelçisi Vasily Nebenzya, ABD saldırılarını uluslararası hukuka aykırı ve provokatif olarak nitelendirirken, Çin ve Pakistan ile birlikte ateşkes ve diplomasi çağrısı yapan karar tasarısını Güvenlik Konseyi’ne sunduklarını açıkladı. Nebenzya, İsrail’in saldırılarının uluslararası hukuk ihlali olduğunu vurguladı.

Çin temsilcisi Fu Cong, taraflara derhal ateşkes çağrısında bulunarak, nükleer sorunun barışçıl yollarla çözülmesi için umutlu olduklarını söyledi.

Avrupa ülkeleri İngiltere, Fransa ve Almanya ise saldırılara doğrudan katılmadıklarını belirtip, müzakerelerin yeniden başlaması gerektiğinin altını çizdi.

İsrail temsilcisi, ABD’nin saldırılarını haklı ve gerekli bir adım olarak savunarak, İran’ın nükleer yıkım planlarını engellemekte kararlı olduklarını dile getirdi.

Orta Doğu’daki Irak, Kuveyt ve Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri ise bölgedeki gerilimin felakete yol açacağı uyarısında bulundu. Irak, hava sahasının ihlal edildiğini duyururken, diğer ülkeler saldırıların durdurulmasını talep etti.

Pakistan ve Cezayir ise ABD saldırılarını uluslararası hukuka aykırı olarak değerlendirip, taraflara şartsız ateşkes çağrısı yaptı.

Güvenlik Konseyi’nde Çin, Rusya ve Pakistan’ın sunduğu karar tasarısı gündeme gelirken, tasarıda ateşkesin sağlanması, nükleer tesislerin korunması ve IAEA denetimlerinin başlaması gibi maddeler yer alıyor. Tarafların uluslararası hukuka uyması ve diplomatik görüşmelere dönülmesi vurgulanıyor.