Birçok kişi bilmiyor: O başvuruyla hem yılların parasını geri alıyor hem de emekli maaşı yükseliyor

Türkiye’de çalışanların önemli bir kısmı maaşlarını bankadan değil, kısmen elden alıyor. Bu yöntem kısa vadede işveren ve çalışan için "kolaylık" gibi görünse de uzun vadede büyük maddi kayıplara yol açıyor. Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun’un açıklamalarına göre, gerçek ücretin SGK’ya bildirilmemesi, emeklilik döneminde gelir seviyesini ciddi biçimde düşürüyor.

GERÇEK ÜCRET BİLDİRİMİ OLMADIĞINDA MAAŞ YARIYA İNİYOR

Erdursun’un verdiği örnek tabloyu çarpıcı biçimde ortaya koyuyor:
Maaşı 66 bin TL olan bir çalışan yalnızca asgari ücret üzerinden SGK’ya bildirildiğinde emekli olduğunda ortalama 16.881 TL maaş alabiliyor. Oysa gerçek ücret üzerinden prim yatırılsaydı emekli aylığı yaklaşık 30 bin TL’ye çıkacaktı. Yani bugünkü küçük kazanç, gelecekte kalıcı gelir kaybı olarak geri dönüyor.

HİZMET TESPİT DAVASIYLA KAYIP GERİ ALINABİLİYOR

Erdursun, düşük prim bildiriminin geri dönüşü olmadığını düşünen çalışanların yanıldığını belirtiyor. Maaşının bir bölümünü elden alan çalışanlar Hizmet Tespit Davası açarak haklarını geri talep edebiliyor. Tanık beyanları, banka hareketleri, yazışmalar ve belgeler bu süreçte önemli kanıt niteliği taşıyor.
Dava kazanıldığında:

• Eksik primleri işveren ödüyor,

• Emekli maaşı yeniden hesaplanıyor,

• Geçmiş döneme ait fark ödemeleri çalışana iade ediliyor.

SGK DENETİMLERİ SIKILAŞTIRDI: ASGARİ ÜCRET BİLDİRİMİ RİSK GÖSTERGESİ

Son dönemde SGK’nın denetim mekanizmasını artırdığı ve uzun süre yalnızca asgari ücret bildirimi yapan işyerlerini özellikle mercek altına aldığı belirtiliyor. Denetmenler çalışanların görev tanımlarını, emsal ücret düzeylerini ve fiili çalışma koşullarını inceleyerek elden ödeme uygulamalarını tespit edebiliyor. Bu nedenle asgari ücret bildirimi artık otomatik bir risk göstergesi haline geldi.

İŞVERENLER İÇİN AĞIR HUKUKİ VE MALİ SONUÇLAR

Erdursun’a göre işverenler, cezai yaptırımlar ve davalarla karşılaşmamak için ücret politikalarını hızla güncellemeli. Bunun için:

• Ücretin tamamının bordroya alınması,

• Gerçek ücret üzerinden prim yatırılması,

• Elden ödeme uygulamasının sonlandırılması
  hem güvenli bir çalışma modeli sağlıyor hem de hukuki riskleri ortadan kaldırıyor.

ÇALIŞANLARIN İZLEMESİ GEREKEN ADIMLAR

Maaşının bir kısmını elden alan çalışanların haklarını güçlendirmek için:

• Elden ödeme kanıtlarını saklaması,

• Kendi pozisyonu için emsal ücret araştırması yapması,

• Gerekirse sosyal güvenlik uzmanlarından destek alması öneriliyor.

"ARTIK DANIŞMANLIK ZORUNLU HALE GELDİ"

SGK mevzuatının karmaşıklığı nedeniyle süreçlerin hem çalışanlar hem de işverenler için profesyonel destek gerektirdiğini belirten Erdursun, "Türkiye’de hem işverenin hem çalışanın en güvenli yolu; mevzuata uygun hareket etmek ve uzman rehberliğinde ilerlemektir" ifadelerini kullanıyor.