540 milyon yıllık gizemin sırrı ortaya çıktı: “Dışkı devrimi” dünyayı değiştirmiş!

Avustralya’daki Flinders Üniversitesi’nden evrimsel ekolog Russell Bicknell liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, hayvan dışkılarının antik ekosistemlerdeki sanılandan çok daha önemli rolüne dikkat çekti.

Trends in Ecology and Evolution dergisinde yayımlanan araştırmada, yaklaşık 540 milyon yıl önce meydana gelen ve bilim insanlarının “dışkı devrimi” olarak adlandırdığı dönüşümün, Dünya’daki ekosistemlerin çeşitlenmesinde hayati bir rol üstlenmiş olabileceği öne sürüldü.

540 MİLYON YIL ÖNCE NE YAŞANDI?

Araştırmanın odağında yaklaşık 540 milyon yıl önce başlayan Kambriyen Patlaması yer alıyor. Yaklaşık 13 ila 25 milyon yıl boyunca devam eden bu dönemde, günümüzdeki hayvan gruplarının büyük bölümü ortaya çıktı.

Karmaşık deniz ekosistemlerinin gelişimi ve bugün okyanuslarda da varlığını sürdüren besin zincirlerinin temelleri bu süreçte atıldı.

Bilim insanları, bu hızlı biyolojik çeşitlenmenin nedenlerini açıklamak için bugüne kadar çeşitli teoriler ortaya koydu. Atmosfer ve okyanuslardaki oksijen seviyelerinin yükselmesi ile avcı ve av arasındaki ilişkilerin giderek karmaşık hale gelmesi, öne çıkan açıklamalar arasında yer aldı.

Ancak yeni araştırma, bu büyük evrimsel dönüşümde bugüne kadar yeterince dikkate alınmayan bir başka faktöre işaret ediyor. Bu faktör, hayvanların geride bıraktığı atıklardı.

35 BÖLGEDEN FOSİLLEŞMİŞ DIŞKI İNCELENDİ

Araştırma ekibi, ortaya atılan teoriyi test etmek amacıyla dünyanın farklı noktalarında bulunan 35 bölgeden fosilleşmiş dışkı örneklerini inceledi.

Analizler, Kambriyen döneminin başlangıcında hayvan dışkılarının boyutu, şekli ve içeriğinde belirgin bir değişim yaşandığını gösterdi. Bu dönüşümün özellikle ilk eklem bacaklılarda karmaşık sindirim sistemlerinin gelişmesiyle aynı döneme denk geldiği belirlendi.

Hayvanların daha fazla miktarda ve daha çeşitli besin tüketmeye başlamasıyla birlikte çevreye bıraktıkları atıkların yapısının da değiştiği değerlendirildi.

Daha zengin ve besleyici hale gelen dışkılar, ekosistemde yaşayan diğer organizmalar açısından yeni bir besin kaynağı oluşturdu. Böylece hayvanların beslenmesi ve ardından ortaya çıkan atıklar, ekosistem içerisindeki besin döngüsünün daha karmaşık hale gelmesine katkı sağlamış olabilir.

“DIŞKI DÖNGÜSÜ” HALA DEVAM EDİYOR

Araştırmacılar, milyonlarca yıl önce ekosistemlerin şekillenmesine katkıda bulunduğu düşünülen bu dışkı döngüsünün günümüzde de devam ettiğine dikkat çekiyor.

Okyanusların yüzeyinde yaşayan canlıların bıraktığı dışkılar denizin derinliklerine çökerken, güneş ışığının ulaşmadığı bölgelerdeki ekosistemler için önemli bir besin kaynağı oluşturuyor.

Karada ise hayvansal gübreler tarımsal üretimde kullanılmaya devam ediyor. Bu gübreler, besin maddelerinin toprağa geri kazandırılması yoluyla günümüzdeki gıda zincirinin temel unsurlarından biri olmayı sürdürüyor.