Bilim insanları şaşkın: Kara delik çarpışması başka evrenden yankılanmış olabilir

Bilim insanları şaşkın: Kara delik çarpışması başka evrenden yankılanmış olabilir

Çinli araştırmacılar, 2019’da kaydedilen GW190521 adlı sıra dışı kütleçekim dalgasının, çöken bir solucan deliğinden geçmiş olabileceğini öne sürdü. Bu iddia, insanlığın başka bir evrene dair ilk işareti olabilir.

Çinli bilim insanları, evrenin en gizemli olaylarından biri olan kara delik birleşmeleri sırasında kaydedilen sıra dışı bir sinyalin, uzun süredir tartışılan solucan deliği teorisiyle bağlantılı olabileceğini öne sürdü.

GÖRÜLMEMİŞ BİR SİNYAL

2019 yılında LIGO ve Virgo gözlemevleri, yalnızca bir salisenin onda biri kadar süren ve GW190521 adı verilen bir kütleçekim dalgası sinyali yakaladı. Ancak bu sinyal, klasik kara delik birleşmelerinde duyulan uzun "cıvıltılar" yerine, ani bir patlama gibi kaydedildi.

İlk değerlendirmeler, iki kara deliğin yörüngede dönerek değil, rastlantısal bir şekilde çarpıştığını öne sürmüştü. Fakat Çin Bilimler Akademisi’nden Qi Lai liderliğindeki ekip, çok daha farklı bir ihtimali gündeme taşıdı: Sinyal, çöken bir solucan deliğinden geçerek bize ulaşmış olabilir.

BAŞKA EVRENDEN YANKI MI?

Araştırma ekibi, hem kara delik birleşmeleri hem de "çöken solucan deliği" senaryoları için teorik dalga modelleri geliştirdi. Bu modelleri LIGO–Virgo verileriyle karşılaştıran bilim insanları, klasik kara delik birleşmesinin veriye biraz daha iyi uyduğunu, ancak farkın çok küçük olduğunu belirledi. Bu da solucan deliği ihtimalini tamamen dışlamıyor.

Eğer bu yorum doğrulanırsa, GW190521, insanlığın başka bir evrenden gelen ilk dolaylı işareti olabilir.

YENİ FİZİĞE DOĞRU

Bugüne kadar kaydedilen en büyük kara delik birleşmesi olan GW231123 de benzer şekilde kısa süreli bir sinyal üretmişti. Bilim insanları, bu tür olayların karşılaştırılmasıyla hangi senaryonun daha olası olduğunu anlamaya çalışacak.

Henüz solucan deliklerinin varlığı kesinlik kazanmasa da, GW190521 gibi alışılmadık sinyaller, evrenin bilinmeyenlerine dair yeni kapılar açabilecek nitelikte.

"Bilim insanları şaşkın: Kara delik çarpışması başka evrenden yankılanmış olabilir" haberi, 24 Eylül 2025 tarihinde yazılmıştır. 24 Eylül 2025 tarihinde de güncellenmiştir.

Ayla Karadere Editör

YORUM YAZ

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.