Batılı güçlerden İran’a yaptırım hamlesi!

Axios’un aktardığına göre, Fransa, Almanya ve İngiltere dışişleri bakanları, 2015 tarihli İran nükleer anlaşması kapsamında askıya alınan Birleşmiş Milletler (BM) yaptırımlarının yeniden uygulanması için BM Güvenlik Konseyi’ne resmi bir mektup gönderdi. Üç ülke, söz konusu mektupta, "geri tepme" mekanizmasını devreye aldıklarını ve yaptırımların yürürlüğe girmesi için 30 günlük bir süre bulunduğunu belirtti.

Mektupta, sürecin müzakereler yoluyla çözülmesine çağrı yapılırken, herhangi bir sonuç alınamaması durumunda yaptırımların otomatik olarak yeniden uygulanacağı ifade edildi. Analistler, bu adımın İran’a yönelik ekonomik baskıyı artıracağını ve Tahran yönetiminin muhtemelen misilleme adımlarına yönelebileceğini öngörüyor.

İranlı yetkililer, daha önce BM "geri tepme" mekanizması devreye girerse, ülkenin Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’ndan çekilebileceği tehdidinde bulunmuştu. Konuya ilişkin ABD ve Avrupa dışişleri makamları yorum yapmayı reddetti.

Öte yandan, Salı günü Cenevre’de İranlı ve Avrupalı diplomatlar arasında gerçekleşen üst düzey görüşme sonuçsuz kaldı. Görüşmeye dair bilgi sahibi bir kaynak, İran temsilcilerinin masaya somut ve detaylı bir öneri sunmadığını, "geri adım atma" süresinin uzatılmasına kapı aralamadığını ve bu durumun yaptırımların yeniden yürürlüğe girmesinin önünü açtığını dile getirdi.

Avrupa ülkeleri, İran’ın ABD ile nükleer anlaşmaya dönmesini, BM denetçilerine tam erişim sağlamasını ve yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stoklarına erişim izni vermesini talep ediyordu. ABD Başkanı Donald Trump ise, İran-İsrail gerilimi sırasında Tahran’ı açıkça tehdit ederek, nükleer programını sürdürmesi halinde yeniden saldırıya uğrayabileceğini belirtmişti.

ABD, Trump’ın ilk başkanlık döneminde tek taraflı olarak anlaşmadan çekilmiş ve İran’a yönelik ağır ekonomik yaptırımları yeniden yürürlüğe koymuştu. Avrupa ülkeleri, ABD’nin kararını açıkça desteklemediklerini açıklamış olsa da, söz konusu yaptırımların etkisini bertaraf edecek bir adım atmadı.

İran ise ABD’nin anlaşmadan çekilmesinden bir yıl sonra, anlaşmadaki taahhütlerini aşamalı olarak durdurdu. 2020’den itibaren uranyum zenginleştirme faaliyetlerini hızlandıran Tahran, zenginleştirme oranını anlaşmada öngörülen yüzde 3,67’den yüzde 60’a kadar yükseltti.