Baltık Hava Sahasında GPS Krizi: Rusya İddiaları Reddetti!

Baltık Denizi üzerinde son yıllarda hızla artış gösteren GPS sinyal karıştırma faaliyetlerinin arkasında Rusya’nın olduğu öne sürülüyor. İsveç Ulaştırma Ajansı (STA), bu girişimlerin artık "günlük rutin" hâline geldiğini ve sivil havacılık açısından ciddi bir güvenlik riski barındırdığını duyurdu.

Tehlike Alarm Veriyor: Vaka Sayısı Katlandı

STA’nın paylaştığı verilere göre, 28 Ağustos 2025’e kadar bölgede tespit edilen GPS karıştırma vakalarının sayısı 733’e ulaştı. Bu rakam, 2023 yılında kayıtlara geçen 55 olayın neredeyse 15 katı. Uzmanlar, artışın hem havacılığı hem de denizciliği doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor.

Von Der Leyen’in Uçağı Hedef Oldu

Uluslararası kamuoyunda büyük yankı uyandıran son olay ise Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in uçağının maruz kaldığı sinyal kesintisi oldu. Bulgaristan’a giden uçak, GPS sisteminin devre dışı kalması üzerine kağıt haritalar kullanılarak güvenli şekilde indirildi. Avrupa Komisyonu Sözcüsü bu olayı "Rusya’nın açık müdahalesi" olarak tanımladı.

Kremlin Suçlamaları Reddetti

Moskova’dan gelen ilk tepki ise iddiaların "hezeyan" olduğu yönünde oldu. Kremlin Sözcüsü Dmitri Peskov, Rusya’nın hedef gösterilmesini reddetti. Ancak geçtiğimiz haziran ayında İsveç, Estonya, Finlandiya, Letonya, Litvanya ve Polonya, konuyu Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) Konseyi’ne taşımış ve Konsey Rusya’ya "uluslararası yükümlülüklerini yerine getirme" çağrısı yapmıştı. İsveç Ulaştırma Ajansı, bu çağrıya rağmen GPS karıştırmalarında herhangi bir azalma gözlenmediğini açıkladı.

Güvenlik Mi, Strateji Mi?

Avrupalı uzmanlar, GPS sinyallerinin kesilmesini Kremlin’in "elektronik harp taktiği" kapsamında değerlendiriyor. Bu yöntemle bölgesel düzensizlik yaratıldığı ve Avrupa güvenliğinin doğrudan hedef alındığı savunuluyor. İsveç Ulaştırma Ajansı Havacılık Dairesi Başkanı Andreas Holmgren, karıştırmaların başlangıçta yalnızca İsveç hava sahasının doğusuyla sınırlı olduğunu, ancak giderek kara ve deniz alanlarına da yayıldığını vurguladı.

Havacılıkta Endişe Derinleşiyor

GPS karıştırmaları, uçaklardaki navigasyon sistemlerinde hata riskini artırıyor. Uzmanlar bu durumun çarpışma veya kontrol kaybı gibi kazalara zemin hazırlayabileceğini belirtiyor. Ancak bazı hava güvenliği otoriteleri, modern uçakların yalnızca GPS’e bağlı olmadığını, ataletsel navigasyon (INS) ve diğer destek sistemleri sayesinde güvenli uçuşun sürdürülebileceğini ifade ediyor. İngiltere Sivil Havacılık Otoritesi (CAA) ise bu girişimlerin çoğu zaman askeri faaliyetlerin yan ürünü olduğunu, her zaman kasıtlı saldırı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunuyor.