Bakan Şimşek'ten Ekonomi Görünümü Değerlendirmesi: "Dezenflasyon Devam Edecek"

DÜNYA Gazetesi tarafından İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumunda düzenlenen Küresel Ekonomi – Türkiye Ekonomisinin Görünümü başlıklı zirve, ekonomi yönetimi, finans ve reel sektörden çok sayıda temsilciyi bir araya getirdi.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in katılımcılara özel olarak bir sunum yaptığı zirvenin açılış konuşması DÜNYA Gazetesi Yazarı Prof. Dr. Çisil Sohodol tarafınca gerçekleştirildi.
Bakan Şimşek, uygulanmakta olan dezenflasyon programında kaydedilen aşamadan küresel görünümün Türkiye’ye açtığı fırsatlar ve getirdiği risklere kadar geniş bir yelpazede değerlendirmelerini katılımcılarla paylaştı.
EKONOMI PROGRAMININ EVRELERI VE DAYANIKLILIK VURGUSU
Ekonomide yürüttükleri makroekonomik ve istikrar programının evrelerinden bahseden Şimşek, birinci evrenin Eylül 2023’te başladığını, ilk yılda amaçlarının makro risklerin yönetimi olduğunu söyledi. Şoklara karşı Türkiye’nin dayanıklılığını artırdıklarını değinen Bakan Şimşek, "Bu bu program, marttan bu yana envai çeşit şokla test edildi. Hem iç hem dış şoklara rağmen program raydan çıkmadı. Belki bazı mevzularda arzuladığımız hızda ve öngördüğümüz çerçevede gitmiyor olabiliriz. Ama biz mükemmeliyet yerine ilerlemeyi tercih ediyoruz" dedi.
Bakan Şimşek, programın karşı karşıya kaldığı testleri şu şekilde anlattı: "Küresel tecim savaşları öngörümüz bu boyutlarda yoktu. İçeride yaşanan birtakım gelişimleri bizim öngörmemiz mümkün değil. Bölgemizde bir savaş öngörümüz yoktu. Bütün bunlara rağmen dezenflasyon devam etti ve devam edecek. Son 1-2 aydaki rakamlar hiçbir şekilde algıyı da gerçekliği de değiştiremez. Çünkü şartlar dezenflasyon için hâlâ elverişli ve devam ediyor. Gelecek kuraklık devam etmezse baz etkisi olacak. Yani gelecek bu aylarda gıda enflasyonunun etkisiyle manşet enflasyon çok daha hızlı bir şekilde düşecek. Maalesef enflasyon beklentileri bizde bu gibi bir analize dayalı bir şekilde şekillenmiyor. Enflasyon beklentileri son 2-3 ayda ne olduysa onun bir şekilde yansıması şeklinde tezahür ediyor. Onun için enflasyon beklentilerindeki geçici kötüleşmenin, gelecek yıl bu zamanlarda çok farklı bir noktada olma ihtimali yüksek."
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, hizmet enflasyonundaki yüksekliğin de aynı şekilde sürmediğini belirterek, kiralardaki ve eğitim ücretlerindeki yüksek artışların gerilemeye başladığını, hizmet enflasyonunun da programa olumlu tepki verdiğini . Tartışmaların mutlak rakamlar üzerinden yapıldığını dile getiren Şimşek, "Mutlak rakamlar her zaman çok anlamlı değil. Önemli olan onu standart karşılaştırılabilir bir ölçüte bağlamak. O nedenle oran olarak baktığınızda tüm göstergelerde ciddi bir iyileşme var" dedi.
ÜÇÜNCÜ EVRE VE ENFLASYON HEDEFLERI
Bakan Şimşek, programda üçüncü evrenin gelecek yıl başlayacağını belirterek, şunları söyledi: "Üçüncü evre bugüne kadarki kazanımları pekiştirecek yapısal dönüşümü içeriyor. Enflasyonun tek haneye doğru evirildiği, bütçe açığının kalıcı bir şekilde yüzde 3 ve altına doğru çekildiği, cari açığın yüzde 1 ve altında tutulduğu ve yapısal reformların çok daha kuvvetli bir şekilde sonuç verdiği bir evre olacak. Dolayısıyla bu program sonuç veriyor. 2022 sonunda enflasyon yüzde 65 civarındaydı. 2023’te de yüzde 65 civarındaydı. Geçen yüzde 44’e düştü. Bu bir ilerlemedir. Bu yıl yüzde 33’e düşmüş durumda. Bu bir ilerlemedir. Bu yıl yıl sonu enflasyonunda yüzde 25-29 bandını yakalamamız zor görünüyor."
Ekonomideki İyileşme Göstergeleri
Bakan Şimşek’in sunumunda öne çıkan mesajlar şöyleki oldu:
Uluslararası standartlarda en geniş tanımı dahi alsanız Türkiye rezerv yeterliliğini sağladı. IMF tanımına göre 2003-2023 döneminde rezerv yeterliliği 0,9 iken şu anda 1,15’lere çıkmış durumda. 1 ve üstü zaten yeter sayılıyor. Dolayısıyla önemli olan burada 1 ile 1,5’in arasında bir rakamda olabilmek. Türkiye bunu sağlamış durumda.
Risk primindeki düşüşle birlikte Hazine’nin 10 365 günlük tahvil faizi 2023 ortalarındaki yüzde 10’lu seviyelerden bugün yüzde 6,6’ya geriledi.
Kredi notumuz arttı. Bu program sonuç vermeseydi derecelendirme kuruluşları kredi notumuzu son 2 yılda 2-3 aşama artırır mıydı? Program sonuç verdiği için bunu yapıyorlar. Benzer şekilde şirketlerimizin değerlemesi de önümüzdeki dönemde daha düşük Türkiye riskini yansıtmaya başlayacak. Büyüme toparlanacak.
İstihdam artmaya devam ediyor.
Türkiye, AB ile kişi başı milli gelirde farkı azaltmayı sürdürüyor.
Küresel doğrudan yatırımlarda bir kıpırdama başladı. Bu tipiktir. Programın erken evresinde daha kısa vadeli kaynak gelir. Ama programın sonraki aşamalarında daha kalıcı, borç yaratmayan kaynak gelir. Bu klasiktir. Türkiye küresel doğrudan yatırımlarda da önümüzdeki 1-2 yıl içerisinde çok hızlı bir şekilde yol katedecek.
MALI DISIPLIN, BORÇLULUK VE DESTEKLER
Şimşek, dezenflasyonun vadede de devam edeceğini belirterek, para, maliye ve gelirler politikalarının sıkı ve destekleyici olduğunu ifade etti. Önümüzdeki yıl enflasyon beklentilerini etkileyen yeniden değerleme oranını ve maktu vergi artışlarını bütçe imkanları çerçevesinde hedef enflasyon paralelinde belirlemeye çalışacaklarını söyledi. Türkiye’de borçluluk oranının düşük olmasının yapısal dönüşüm ve reformların hayata geçirilmesinde büyük katkı sunacağını, verimliliği artıracak altyapı yatırımlarına imkan sağlayacağını dile getirdi.
Bütçe açığının düşmeye devam edeceğini, harcama disiplininin süreceğini ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele üstünden gelirlerin artmaya devam edeceğini kaydetti.
REEL SEKTÖR FINANSMANI VE DESTEKLER
Bakan Şimşek, 2026’da çok cüzi de olsa faiz dışı fazla vereceklerini ve iç borç çevirme oranlarını yüzde 100’ün altına çekeceklerini belirterek, "Hazine borçlanmayı azaltacak, bankalar da bu defa sektörün peşinden koşacaklar. Niye? Çünkü biz artık 100 lira borç ödeyip 100 lira borç almayacağız. Bu da özel sektöre alan açmak demek. Özel sektörü dışlama yerine özel sektörü merkeze alan bir maliye politikası uyguluyoruz" dedi.
Reeskont kredi limitinin 15 kat artırıldığını ve faizinin yüzde 24,9 ile sınırlandığını belirterek, Eximbank’ın sermayesinin 14 milyar liradan 88 milyar liraya çıkarıldığını aktardı. Bu sayede Eximbank’ın %80’den fazlası KOBİ’lere gitmek üzere 53 milyar dolar uygun koşullarda ihracat finansmanı sağlayacağını söyledi.
Şimşek, çiftçinin faiz sübvansiyonunun yüzde 70, esnafın ise ortalama yüzde 50 düzeyinde olduğunu belirterek, esnafı, çiftçiyi ve ihracatçıyı güçlü bir şekilde desteklediklerini vurguladı.
"REEL EKONOMI İÇIN EN KÖTÜSÜ GERIDE KALDI"
Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, büyümenin toparlanmaya başlayacağını belirterek, "Reel ekonomi açısından en kötüsü geride kaldı. Finansmanda koşullar önümüzdeki aylarda daha da iyileşecek. Çünkü enflasyon düşecek. Önümüzdeki yıl (kredi kısıtlamaları konusunda) makro ihtiyati tedbirleri gevşetme noktasında elimiz daha da güçlenecek" ifadelerini kullandı. Reel sektörün yaşadığı sıkıntıların bir kısmının küresel tektonik hareketlerden kaynaklandığını, ancak sektörel zorlukları birlikte aşacaklarını söyledi.
Bakan Şimşek, yürütülen programın ana hedefinin "sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil gelir dağılımı" olduğunu, buraya giden yolda ana önceliklerin ise "fiyat istikrarı, mali disiplin ve sürdürülebilir dış denge" olduğunu kaydetti. Şimşek, "Dezenflasyon başladı ve devam ediyor. Mali disiplini yeniden tesis ediyoruz. Sürdürülebilir cari dengedeyiz. KKM’den çıkışı büyük oranda başardık" dedi. Sözlerini tamamlarken, makro ihtiyati tedbirleri gevşetme noktasında önümüzdeki yıl ellerinin daha da güçleneceğini ve 2026 senesinde dezenflasyonun gücünün fazla bir şekilde devam etmesini istediklerini belirtti.
"Bakan Şimşek'ten Ekonomi Görünümü Değerlendirmesi: "Dezenflasyon Devam Edecek"" haberi, 01 Kasım 2025 tarihinde yazılmıştır. 01 Kasım 2025 tarihinde de güncellenmiştir.

YORUM YAZ
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.