Bakan Fidan ve Iraklı Mevkidaşı Hüseyin'den Kritik Görüşme

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye'ye çalışma ziyaretinde bulunan Irak Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin ile bir araya geldi. Görüşmenin ardından yapılan ortak basın açıklamasında Fidan, Türkiye'nin Irak'la ilişkilerine stratejik bir zaviyeden baktığını ve önceliklerinin Irak'ın bölgede istikrar, güvenlik ve refah üreten bir ülke olması olduğunu belirtti. Irak'ın toprak bütünlüğünün korunması ve terör örgütlerinden arınmasının Türkiye ve bölge için son derece önemli olduğunu vurgulayan Fidan, 11 Kasım'da yapılacak temsilciler meclisi seçimlerinin Irak demokrasisi için önemine değindi ve seçim sonuçları ne olursa olsun Irak'la iş birliğini ilerletme iradelerinin tam olduğunu söyledi.

FIRAT VE DICLE SULARI İÇIN ORTAK MEKANIZMA

Görüşmelerin önemli bir ayağını su meselesinin oluşturduğunu belirten Hakan Fidan, heyetler arasında Türkiye’nin Irak’ın su problemine daha fazla nasıl yardım edebileceği yollarının arandığını aktardı. Özellikle Bağdat, Musul ve Basra halkına seslenen Fidan, sıkıntılarını anladıklarını ve "Fırat'ın ve Dicle'nin suları hepimizin" diyerek kardeşlik vurgusu yaptı. İklim değişikliği ve kuraklığın ortak bir mesele olduğunu, su sıkıntısının Türkiye'nin de karşı karşıya olduğu bir sorun olduğunu dile getirdi. Baraj doluluk oranlarının düşüklüğü ve azalan yağış miktarları sebebiyle zor şartlar altında olduklarını ifade eden Fidan, suyun Basra'ya kadar inene kadar azaldığını, bunun da tarım ve çiftçileri etkilediğinin farkında olduklarını belirtti.

Fidan, iki sene önce Iraklı mevkidaşı Sayın Sudani ile ortak bir mekanizma üzerinde mutabık kaldıklarını hatırlattı. Bu mekanizmanın ilk hedefi, Irak'taki su dağıtım sistemi başta olmak üzere altyapının rehabilitasyonuydu ve bu konudaki komitenin çalışmalarını ilerlettiğini söyledi. İkinci hedefin ise su paylaşımını düzenli bir istişare mekanizmasına bağlamak olduğunu, teknik heyetlerin kardeşçe bir araya gelip ellerindeki rakamları paylaştığını ve bu mekanizmanın iyi işlediğini ifade etti. Ancak, istişarelerin su azlığı gerçeğini ortadan kaldırmadığını, bu nedenle ıslah projelerinin hayata geçirilmesi ve diğer tedbirlerle beraber suyun nasıl daha iyi yönetileceğinin arayışı içinde olduklarını aktardı. Ayrıca iki ülke arasındaki elektrik ticaretinin kapasitesinin artırılmasına önem verdiklerini ve Türk firmalarının Irak'ın enerji altyapısını geliştirmeye yönelik projelerde yer almasını istediklerini ekledi.

TERÖRLE MÜCADELE VE ESIR DEĞIŞIMI

Bakan Fidan, Irak makamlarının IŞİD (DEAŞ) ile mücadele çabalarını memnuniyetle takip ettiklerini ve özellikle Suriye'nin kuzeydoğusundaki kamp ve cezaevlerinden vatandaşlarını geri alma konusunda samimi bir çalışma yürüttüklerini gördüklerini dile getirdi. Fidan, Suriye'nin kuzeydoğusundaki kamp ve cezaevlerinin boşaltılmasını ve her ülkenin kendi vatandaşını geri almasını stratejik ve politik olarak desteklediklerini söyledi.

Iraklı Bakan Fuad Hüseyin ise müzakerelerin asıl konusunun su sorunu ve bunu yönetme biçimi olduğunu belirterek, iki sene önce başlayan müzakerelerde bugün iki hedefe ulaştıklarını söyledi. Birinci hedefin, su meselesine ilişkin bir çerçeve anlaşması ve bu taslağın en kısa zamanda Bağdat’ta imzalanması için Fidan'ı davet ettiğini aktardı. İkinci konunun ise yöntemle ilgili müzakerelere devam etmek olduğunu belirtti. Hüseyin, siyasi diyalogdan memnuniyet duyduklarını ve bu diyalogların bölgede güvenliğin tayin olmasını sağlayacak şekilde sonuçlanmasını temenni etti. Kuzey Irak'tan petrol boru hattının tekrar çalışmasından memnun olduklarını ve bunun Türkiye’nin destek ve onaylarıyla mümkün olduğunu söyledi. Ayrıca, DEAŞ çeteleriyle mücadele konusunda çalışmaların devam ettiğini ve bazı ülkelerin vatandaşlarını geri almayı kabul ettiğini, ancak Suriyeliler ve 50'den fazla ülke vatandaşıyla ilgili sorunlar olduğunu dile getirdi.

GAZZE VE TAHLIYE AÇIKLAMASI

Bakan Fidan, basın mensuplarının sorularını yanıtlarken, Gazze'deki ateşkes sürecinde iki aşamalı ve hızlıca devam etmesi gereken bir süreç olduğuna dikkat çekti. Altı maddelik uygulama planının birinci aşamasında 72 saat içerisinde rehinelerin ve tutukluların değişiminin bulunduğunu, insani yardımların girmeye başlamasının, yerinden edilmişlerin yerlerine doğru gitmesinin ve İsrailli birliklerin haritada belirtilen anlaşılmış yerlere çekilmelerinin bu aşamanın esas maddelerini oluşturduğunu söyledi. Bu anlaşmanın kazaya uğramadan yürümesinin, özellikle İsrail tarafından herhangi bir provokasyonun gelmemesinin fevkalade önemli olduğunu vurguladı. Ayrıca, birinci aşama hayata geçerken bir sonraki aşamaların aksamadan hayata geçmesi, sürecin durmaması gerektiğini, zira sürecin durmasının yeniden katliamlara dönülmesi anlamına geleceğini ifade etti.