AYM'den cinsiyet değişikliği ameliyatları için emsal karar! Mahkeme izni şartı devam edecek

Anayasa Mahkemesi (AYM), cinsiyet değişikliği ameliyatı öncesinde mahkeme izni alınmasını zorunlu kılan Türk Medeni Kanunu hükmüne yönelik iptal başvurusunu karara bağladı. Yüksek Mahkeme, yapılan itirazı reddederek mevcut uygulamanın devamına hükmetti.

Başvuru, Antalya 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görülen bir dava kapsamında Anayasa Mahkemesi'nin gündemine taşınmıştı.

BAŞVURUDA HANGİ GEREKÇELER SUNULDU?

İtiraz başvurusunda, cinsiyet değişikliğine izin verilmesinin biyolojik cinsiyetin hukuki sonuçlarını ortadan kaldırdığı ileri sürüldü.

Başvuru metninde ayrıca askerlik hizmeti gibi cinsiyete bağlı hukuki düzenlemelerin işlevsiz hale geldiği savunularak, söz konusu hükmün Anayasa'ya aykırı olduğu iddia edildi.

AYM'DEN "ÖZEL HAYAT" DEĞERLENDİRMESİ

Kararında özel hayata saygı hakkına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Anayasa Mahkemesi, özel yaşam kavramının geniş bir alanı kapsadığına dikkat çekti.

Kararda şu ifadeler yer aldı:

"Bu bağlamda anılan hak; her insanın istenmeyen tüm müdahalelerden uzak, kendine özel bir ortamda yaşama hakkına sahip olduğuna işaret etmekle birlikte kişiliğin serbestçe geliştirilmesiyle uyumlu birçok hukuki menfaati de içermektedir. İtiraz konusu kural, cinsiyet değişikliğini mahkemece verilecek izin şartına bağlamak suretiyle maddi ve manevi varlığı koruma ve geliştirme hakkı ile özel hayata saygı gösterilmesini isteme hakkına sınırlama getirmektedir. Kuralda, cinsiyet değişikliğine izin verilme usulü herhangi bir tereddüde yer vermeyecek biçimde açık ve net olarak düzenlendiği gözetildiğinde kuralın belirli ve öngörülebilir olduğu, bu yönüyle kanunilik şartını taşıdığı anlaşılmıştır."

İPTAL TALEBİ REDDEDİLDİ

AYM, Türk Medeni Kanunu'nda cinsiyet değişikliği sürecine ilişkin belirlenen şartların kamu düzeninin sağlanması ve kişinin sağlığının korunması amacını taşıdığına hükmetti.

Kararda, "Cinsiyet değiştirmenin mahkemece izin verilmesi şartına tabi tutulmasını öngören kuralın kamu düzeninin sağlanması ve kişinin sağlığının korunmasını amaçladığı gözetildiğinde kuralın mecburi bir toplumsal ihtiyacı karşılamaya yönelik olmadığı söylenemez." değerlendirmesine yer verildi.

Bu gerekçeler doğrultusunda Anayasa Mahkemesi, düzenlemenin Anayasa'ya aykırı olmadığına karar vererek iptal talebini oy çokluğuyla reddetti.