Ayasofya'da İkinci Restorasyon Süreci Başladı

Ayasofya'daki 2. etap restorasyon çalışmaları hızla devam ediyor. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından başlatılan bu önemli süreçte, özellikle 2. Bayezid Minaresi'ne yönelik derinlemesine onarımlar yapılmaktadır. Restorasyon çalışmalarını detaylı bir şekilde anlatan Bilim Kurulu Üyesi Doç. Dr. Ahmet Güleç, minarenin şerefe petek kısmının söküldüğünü ve minarenin yapım tekniğini anlayabilmek amacıyla altına inildiğini ifade etti. Güleç, minarenin yapısında zıvana yerine içten ve dıştan kenet kullanılarak halkaların oluşturulduğunu, bu tekniğin minarenin bütünlüğünü sağlamak için yeterli olduğunu belirtti. Bu yeni keşif sonrası minareyi mevcut haliyle koruyacaklarını ve üzerine ilaveler yapacaklarını söyledi.

Ayasofya'daki restorasyon süreci geçen yıl başladı ve 2. etaba geçildi. Bu etapta 2. Bayezid Minaresi'nin güçlendirilmesi ve restore edilmesi için detaylı bir çalışma yürütülüyor. Güleç, minarenin üst kısmında kullanılan çimentolu malzemelerin zarar verdiğini, daha önce yapılmış ufak onarımların da minarenin yapısına olumsuz etkilerde bulunduğunu belirtti. Bu nedenle, minaredeki hasarlı kısımlar sökülüp yenilenecek. Çalışmalar sırasında, minaredeki çimentolu malzemelerin olumsuz etkilerinin fark edilmesi üzerine, minaredeki yapı malzemeleri dikkatlice incelendi.

Restorasyonun bir diğer önemli boyutu, Ayasofya'nın dış cephesindeki derin onarımlar. Güleç, batı cephesinde daha önce yapılan onarımların da zarar verdiğini ve bu nedenle söküm çalışmalarının başladığını vurguladı. Dış cephe ve minarelerde yapılan onarımların depreme karşı yapının mukavemetini artırmaya yönelik olduğunu belirtti. Bu süreçte, tuğla minarenin nasıl korunacağına dair projeler hazırlandı ve kurul onayına sunuldu. Projelerin onaylanmasının ardından uygulama süreci başlayacak. Bu çalışmalarda amaç, Ayasofya'yı hem tarihsel dokusuyla hem de yapısal güvenliğiyle koruyarak restorasyonu tamamlamaktır.

Ayasofya'da yapılan restorasyon çalışmalarının bir diğer önemli ayağı, yapıdaki malzemelerin ve yüzeylerin incelenmesi. Doç. Dr. Ahmet Güleç, harç ve sıva analizlerinin yapıldığını, taşlarda kir analizi gerçekleştirildiğini ve cephelerde temizleme işlemlerinin yapılacağını belirtti. Taş yüzeylerin kontrollü kumlama yöntemiyle temizleneceği ifade edildi. Kumlamanın düşük basınçla yapılacağı, bu sayede taşların zarar görmeden temizlenebileceği belirtildi. Bu süreç, Ayasofya'nın tarihsel değerlerini korurken, yapının sağlıklı bir şekilde onarılmasını sağlamayı hedefliyor.

Ayrıca, Ayasofya'daki restorasyon sürecinde tarihsel dönem analizi de başlatıldı. Güleç, bu analizin belgesel veriler ve görsel gözlemlerle desteklendiğini, harçların analiziyle yapının geçmiş dönemlerine ait bilgilerin çıkarılmaya çalışıldığını söyledi. Özellikle kuzeydoğu bölümünde yapılan analizlerin tamamlandığını ve o bölgenin dönem özelliklerinin belirlenmiş olduğunu ifade etti. Bu analizlerle, Ayasofya'da yapılmamış bir dönem analizi başlatılmış oldu.

Restorasyon sırasında, Ayasofya'da yapılacak her türlü müdahalenin minimum seviyede tutulmasına özen gösterilmektedir. Doç. Dr. Ahmet Güleç, tarihi yapının özgünlüğünün korunması gerektiğini vurgulayarak, "Sorunlu malzemelerin uzaklaştırılması, yapıyı koruma açısından en önemli adımlardan biridir. Yapının üst kısmı, iklim koşullarından etkileniyor. Yağmur ve rüzgar, yapının dış yüzeyine zarar verebiliyor. Bu nedenle, yapının üst kısmında özgün malzemelerle, nitelikli sıvalar kullanılarak korunması sağlanacak" dedi. Bu yöntemle, yapının nefes alması sağlanacak ve yapısal bütünlüğü korunarak restorasyon süreci tamamlanacak.