Avustralya'nın utanç raporu: İngilizler yerli halka soykırım uyguladı

2021’de kurulan Yoorrook Adalet Komisyonu, Avustralya’da kurulan ilk resmi "hakikat arayışı" organı olma özelliğini taşıyor. Komisyonun hazırladığı tarihi raporda, 1830’lardan itibaren Victoria’nın sömürgeleştirilmesinin ardından yalnızca 20 yıl içinde yerli halkın dörtte üçünün yok olduğu bildirildi. Nüfusun 60.000'den 15.000'e düştüğü açıklandı.

RAPOR: "TOPLU KATLİAMLAR, DİL SOYKIRIMI VE ASİMİLASYON POLİTİKALARI UYGULANDI"

Raporda, 1834 yılından itibaren uygulanan "toplu katliamlar, bulaşıcı hastalıklar, cinsel şiddet, sosyal dışlama, dilin yok edilmesi, kültürel silinme, çevresel tahribat ve çocukların zorla ailelerinden koparılması" gibi uygulamaların, yerli halkın neredeyse tamamen fiziksel ve kültürel yıkımına neden olduğu belirtildi.

KOMİSYON 100 MADDELİK TAZMİNAT VE REFORM LİSTESİ SUNDU

1.300’den fazla bireysel başvurunun incelendiği ve halka açık duruşmalarla desteklenen çalışmanın sonucunda, zararların giderilmesi adına hükümete 100 maddelik bir tavsiye listesi sunuldu. İnsan hakları ihlallerinin tanınması, maddi tazminatlar ve sistemsel reformlar bu öneriler arasında yer aldı.

ABORİJİN GAZİLERE ÖZÜR VE EĞİTİMDE REFORM TALEBİ

Raporda, Birinci ve İkinci Dünya Savaşı’nda görev yapan Aborijin askerlerin gazilik haklarından dışlanması nedeniyle hükümetin resmî özür dilemesi gerektiği ifade edildi. Eğitim sisteminde ise yerli halkın katılımının artırılması ve müfredatın yeniden şekillendirilmesi önerildi.

VİCTORİA HÜKÜMETİ: "ACI GERÇEKLERLE YÜZLEŞİYORUZ"

Victoria Başbakanı Jacinta Allan, bulguların "acı ama gerekli gerçekleri" gün yüzüne çıkardığını belirterek, hükümetin raporu ciddiyetle değerlendireceğini açıkladı. Öte yandan, komisyon üyelerinden üçü bazı temel bulguların nihai raporda yer almasını onaylamadıklarını beyan etti.

ULUSAL UZLAŞMA ADIMLARI ENGELLERLE KARŞILAŞIYOR

Yoorrook raporu, Avustralya genelinde yürütülen uzlaşma ve hakikat arayışı süreçlerinin ilki olsa da, diğer eyaletlerde siyasi engellerle karşılaşılıyor. Queensland’da hükümet değişikliği sonrası benzer bir süreç iptal edilmişti. Ayrıca, 2023 Ekim'inde yapılan referandumda, yerli halkın anayasal düzeyde tanınması ve yasama süreçlerine danışmanlık vermesi öngörülen teklif, halk oylamasıyla reddedilmişti.

Victoria'dan yükselen bu tarihi rapor, Avustralya'nın yerli halklara karşı işlediği suçlarla yüzleşmesinde geri dönüşü olmayan bir kırılma noktası olarak kayda geçti.