Avrupa’dan Putin hamlesi! 36 ülke yargılama için birleşti

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Ukrayna savaşı nedeniyle yargılanmasını hedefleyen uluslararası girişimde kritik bir eşik aşıldı. Aralarında Avrupa’nın önde gelen devletlerinin de bulunduğu toplam 36 ülke, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında “saldırı suçu” işlendiği gerekçesiyle kurulması planlanan özel mahkemeye destek verdi.

Mahkemenin Hollanda’nın The Hague kentinde faaliyet göstermesi planlanırken, süreç Avrupa Konseyi dışişleri bakanlarının cuma günü yaptığı toplantıyla resmiyet kazandı.

AVRUPA KONSEYİ SÜRECİ YÖNETECEK

Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin yetki alanındaki sınırlamalar nedeniyle oluşturulması planlanan özel mahkemenin koordinasyonunu Council of Europe üstlenecek.

Kurulacak yönetim komitesinin bütçeyi yöneteceği, iç hukuk düzenlemelerini hazırlayacağı ve savcı ile hakimlerin belirlenmesinde görev alacağı açıklandı. Destek veren ülkeler ayrıca yargı sürecinin siyasi baskılardan uzak ve bağımsız şekilde yürütülmesi konusunda taahhütte bulundu.

UKRAYNA’DAN “TARİHİ KIRILMA” MESAJI

Toplantıya katılan Andrii Sybiha, alınan kararı “tarihi bir dönüm noktası” olarak değerlendirdi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan Sybiha, özel mahkemenin artık yalnızca bir fikir olmadığını belirterek, sürecin hukuki gerçekliğe dönüştüğünü söyledi.

Ukraynalı bakan ayrıca, Nazi liderlerinin yargılandığı Nuremberg trials sürecine gönderme yaparak, Putin’in tarihte “suçlu” olarak anılacağını savundu.

HANGİ ÜLKELER DESTEK VERDİ?

Mahkemeye destek veren ülkeler arasında France, Germany, United Kingdom, Italy, Poland, Spain, Sweden ve Ukraine gibi ülkeler yer aldı.

Avrupa dışından ise yalnızca Australia ile Costa Rica girişime katıldı.

Öte yandan European Union sürece destek verirken, AB üyesi Hungary, Slovakia, Malta ve Bulgaria anlaşmaya imza atmayan ülkeler arasında yer aldı.

PUTİN GÖREVDEYKEN YARGILANMAYABİLİR

Uluslararası hukuk kuralları nedeniyle görevdeki devlet başkanları ve dışişleri bakanlarına tanınan dokunulmazlık sebebiyle Putin’in kısa vadede doğrudan mahkemeye çıkarılması beklenmiyor.

Buna rağmen savcılık makamının, Putin ile Sergey Lavrov hakkında iddianame hazırlayabileceği belirtiliyor. Davaların fiilen başlamasının ise görevlerinden ayrılmaları sonrasında mümkün olabileceği ifade ediliyor.

ÜST DÜZEY RUS YETKİLİLERİ DE KAPSAYACAK

Mahkemenin, bazı üst düzey Rus askeri ve güvenlik yetkililerini gıyaben yargılayabileceği belirtiliyor.

Bu isimler arasında Rus Genelkurmay Başkanı Valery Gerasimov, Hava Kuvvetleri Komutanı Sergey Kobylash ve Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Shoigu de bulunuyor.

TAZMİNAT MEKANİZMASI KURULACAK

Mahkeme sürecine paralel olarak savaş mağdurları için uluslararası bir tazminat sistemi kurulması planlanıyor.

Bu kapsamda oluşturulan “Zarar Kayıt Sistemi” ile sivillerin başvuruları toplanacak. Ardından kurulacak uluslararası komisyonun zararların boyutunu belirleyerek tazminat miktarlarını hesaplayacağı açıklandı.