Avrupa alarma geçti: Uçuşlar risk altında, kriz masası toplanıyor

Avrupa Birliği, İran ile tırmanan gerilimin hava ulaşımını sekteye uğratma riskine karşı harekete geçti. Yetkililer, jet yakıtı arzında yaşanabilecek kriz ihtimaline karşı rafineri kapasitesini artırmayı ve tedarik zincirini güvence altına almayı hedefleyen kapsamlı bir acil plan üzerinde çalışıyor.

RAFİNERİLER TAM KAPASİTEYE ZORLANIYOR

İngiliz haber ajansı Reuters tarafından görülen taslak plana göre, Avrupa Komisyonu önümüzdeki aydan itibaren kıta genelindeki rafineri kapasitesini detaylı şekilde analiz edecek. Amaç, mevcut üretimi maksimum seviyeye çıkararak jet yakıtı açığını minimize etmek.

Ancak Uluslararası Enerji Ajansı verileri, birçok Avrupa rafinerisinin halihazırda tam kapasiteye yakın çalıştığını gösteriyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI KRİZİ FİYATLARI UÇURDU

Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim, jet yakıtı fiyatlarını hızla yukarı çekti. Avrupa’nın jet yakıtı ihtiyacının yaklaşık yüzde 75’ini Orta Doğu’dan karşılaması, bölgeyi bu kriz karşısında oldukça kırılgan hale getiriyor.

Uzmanlara göre bu durum:

• Uçak bilet fiyatlarında artış

• Uçuş iptalleri

• Bazı seferlerin tamamen durdurulması

gibi sonuçlar doğurabilir.

YAZ SEZONU RİSK ALTINDA

IEA, Orta Doğu’dan gelen arzın yalnızca yarısının telafi edilebilmesi durumunda, haziran ayına kadar ciddi bir jet yakıtı sıkıntısı yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Bazı havalimanlarının elinde sadece 3 haftalık yakıt rezervi bulunduğu belirtilirken, IEA Başkanı Fatih Birol Avrupa’nın genel olarak yaklaşık 6 haftalık jet yakıtı stoğuna sahip olduğunu açıkladı.

HAVAYOLU ŞİRKETLERİ ALARMDA

Avrupa’nın önde gelen havayolu şirketleri ve havalimanları gelişmeleri yakından takip ediyor. Lufthansa CTO’su Grazia Vittadini, tedarikçilerin artık uzun vadeli öngörü paylaşmaktan kaçındığını belirterek belirsizliğin arttığını vurguladı.

Uzmanlar, Afrika ve ABD’den yapılacak ek ithalatın açığı tamamen kapatmaya yetmeyebileceğini ifade ediyor.

ORTAK ALIM VE YENİ TEDBİRLER GÜNDEMDE

Avrupalı havayolu şirketleri, AB’den jet yakıtı arzının daha yakından izlenmesini ve ortak yakıt alımı gibi seçeneklerin değerlendirilmesini talep ediyor.

Mevcut düzenlemeler ülkelerin 90 günlük petrol rezervi tutmasını zorunlu kılarken, jet yakıtına özel bir stok limiti bulunmaması krizi daha da derinleştirebilecek bir risk olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre önümüzdeki haftalar, Avrupa hava ulaşımının geleceği açısından kritik olacak.