AVM’lerde alarm: Yiyecek-içecek satışları enflasyon karşısında düştü

Türkiye’de vatandaşların alım gücündeki erime, AVM’lerdeki satışlara da yansımaya devam ediyor. İlk olarak mağazalarda başlayan boşalmalar, yeme-içme sektörüne de sıçradı. Son açıklanan AVM Metrekare Verimlilik Endeksi, nominal olarak bir önceki yıla göre yüzde 26,5 artış gösterse de, yıllık enflasyonun yüzde 33,29 olması nedeniyle gerçek anlamda kayıp yaşandığı görülüyor.

Her ay yayınlanan verilere göre Eylül 2025 döneminde AVM ciro endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre nominal olarak 4264 puana yükselmiş durumda. Ancak enflasyonla arındırıldığında gerçek daralma yaklaşık yüzde 5 olarak hesaplanıyor. Bir önceki aya kıyasla ise metrekare verimliliği yüzde 2,8 geriledi.

YEME-İÇME KATEGORİSİNDE DÜŞÜŞ

Kategori bazında bakıldığında teknoloji ürünleri yüzde 10,8 oranında artarken, yiyecek-içecek alanında yüzde 7,7 oranında düşüş görüldü. Ekonomist Fatih Keresteci, bu durumu tüketicinin teknoloji harcamalarına öncelik verip gıda dışı harcamalarını kısması olarak yorumladı.

Keresteci, giyim sektörünün yüzde 33,4 büyüme ile pozitif büyüyen tek kategori olduğunu, teknolojinin yüzde 29, yiyecek-içecek alanının yüzde 27,7 ve hipermarketlerin yüzde 26,2 artış gösterdiğini belirtti. Öte yandan ayakkabı ve "diğer" kategoriler, nominal olarak da büyümekte zorlanıyor ve yapısal sorun barındırıyor.

ZİYARETÇİ SAYISI DÜŞTÜ

AVM ziyaretçi sayısı geçen yıl ile aynı seviyede kalırken, bir önceki aya göre yüzde 3,2 düşüş gösterdi. TCMB Başkanı Karahan’ın sunumuna göre, kayıt dışı ekonomide azalma nedeniyle veriler canlı görünse de, gerçek tüketim performansı beklenenden düşük. Keresteci, "Cüzdan her geçen gün küçülüyor. Ücret artışları olmadığı ve enflasyon yüksek seyrettiği için tüketici tercih yapmak zorunda kalıyor" dedi.

TÜKETİCİ DAVRANIŞLARI DEĞİŞİYOR

Keresteci, tüketici davranışlarındaki değişimi şöyle özetledi: "Eskiden tüketim temel ihtiyaçları karşılamaya odaklıydı. Şimdi bir yandan mutluluk kaynağı, bir yandan statü aracı haline geldi. Giyim ve elektronik alanındaki göreli canlılık bu nedenle ortaya çıkıyor. Diğer ve ayakkabı kategorilerindeki zayıflık, tüketici tercihleri sonucu vazgeçişleri gösteriyor."

Keresteci, 2020’lerden itibaren Türkiye’de tüketici davranışlarının dramatik biçimde değiştiğini ve bu eğilimin devam edeceğini vurguladı.