Asırlardır gereksiz sanılıyordu… Kadın üreme sağlığında kritik bir işleve sahip olabilir!

İlk kez 1870'te tanımlanan rete ovarii (RO), yıllarca evrimsel süreçle işlevini yitirmiş bir yapı olarak kabul ediliyordu. Ancak eLife dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmada, bu yapının yumurtalık gelişimi ve doğurganlık üzerinde sanılandan çok daha fazla etkili olabileceği öne sürüldü.

RO, yumurtalık altında yerleşmiş, at nalı şeklinde tübüler bir ağdır. Bu yapı, kan damarları ve sinirlerin yumurtalığa giriş yaptığı noktada bulunur. Çalışmaya öncülük eden Michigan Üniversitesi'nden gelişimsel biyolog Dilara Anbarci, RO’nun vücutla yumurtalık arasında bir sinyal iletim ağı gibi çalışabileceğini belirtiyor.

Araştırma, fareler üzerinde gerçekleştirilmiş olsa da, RO’nun inek, koyun, köpek, kedi, maymun ve insan gibi birçok memelide bulunduğu göz önünde bulundurularak, elde edilen bulguların insanlar için de geçerli olabileceği düşünülüyor.

Bilim insanları, RO’nun üç ana bölgeden oluştuğunu keşfetti: Yumurtalık içindeki intraovaryen rete (IOR), karmaşık tüplerden oluşan ve bir uca doğru şişen extraovaryen rete (EOR) ve bu ikisi arasındaki bağlantıyı sağlayan connecting rete (CR).

Kütle spektrometresi analizleri, EOR’un doğum sırasında binlerce protein içerdiğini ve bu proteinlerin hücreler tarafından üretildiğini ortaya koydu. Bu proteinlerden biri olan IGFBP2’nin, yumurtalık foliküllerinin gelişiminde önemli bir rol oynayan insülin-benzeri büyüme faktörlerini düzenleyebileceği düşünülüyor.

Floresan boya kullanılarak yapılan bir başka deneyde, EOR’daki sıvının yumurtalığa doğru hareket ettiği gözlemlendi. Bu da RO’nun yumurtalık fonksiyonlarında aktif bir rol üstlendiğini destekliyor.

RO’nun hücrelerinin östrojen ve progesteron gibi hormonlara yanıt verdiği, yani bu hormonların reseptörlerini taşıdığı da belirlendi. Bu, RO’nun yalnızca yapısal değil, aynı zamanda hormonal olarak da aktif bir yapı olduğunu gösteriyor.

Lancaster Üniversitesi'nden anatomi profesörü Adam Taylor, RO’nun yumurtalık çevresindeki sıvı hareketini izlediğini ve hormonal sinyalleri algılayıp yanıtlayabildiğini belirtiyor. Araştırmacılar, bu yapının vücutta alınan sinyalleri yumurtalığa ileten bir anten gibi işlev görebileceğini düşünüyorlar. Bu bulgu, kadın üreme sistemine dair bilinenleri yeniden gözden geçirmeyi ve RO’yu yeni bir anatomik yapı olarak listelemeyi gündeme getiriyor.