Almanya'da sağ yükselişte! Koalisyon görüşmeleri zorlu geçecek

Almanya’daki erken genel seçimlerde birinci olan Hristiyan Birlik partilerinin (CDU/CSU) başbakan adayı Friedrich Merz, ülkenin ekonomik ve siyasi krizlerle boğuştuğu bir dönemde yönetimi devralmaya hazırlanıyor.

69 yaşındaki Merz, uzun yıllardır CDU içinde aktif olmasına rağmen başbakanlık, bakanlık ya da belediye başkanlığı deneyimine sahip değil. 1955’te Kuzey-Ren Vestfalya’nın Brilon kentinde doğan, evli ve üç çocuk babası olan Merz, hukuk eğitimi aldıktan sonra yargıç ve avukat olarak çalıştı.

Siyasi kariyerine Avrupa Parlamentosu'nda başlayan Merz, 1994-2009 yıllarında Federal Meclis’te milletvekilliği yaptı. 2000-2002 döneminde CDU/CSU Federal Meclis Grubu Başkanlığı görevini yürüttü, ancak Angela Merkel’in bu görevi devralmak istemesi üzerine geri adım atmak zorunda kaldı. Bu süreç, ikili arasında uzun yıllar süren bir siyasi rekabetin başlangıcı oldu.

2009’da milletvekilliğinden ayrılan Merz, özel sektörde faaliyet gösterdi, avukatlık ve lobicilik yaptı. 2018 ve 2019’da CDU genel başkanlığına aday olsa da yeterli desteği bulamayarak seçimleri kaybetti. 2021’de yeniden milletvekili seçildi ve 2022’de CDU’nun genel başkanı oldu. Merkel’in politikalarına karşı çıkan Merz, göç ve pandemi politikalarının CDU seçmenini AfD’ye yönelttiğini savundu.

CDU’nun geniş kesimlerinin desteğini alan Merz, Bavyera’daki kardeş parti CSU ile uzlaşarak CDU/CSU’nun başbakan adayı olarak ilan edildi. Seçim kampanyasında başlangıçta ekonomi politikalarına odaklansa da son dönemde göç konusuna ağırlık verdi. Kadın ve genç seçmenler arasında popülaritesi düşük olan Merz, CDU/CSU’nun göç politikasını sertleştirme önerisinin AfD desteğiyle meclisten geçmesi nedeniyle eleştirildi.

Genel seçimlerin ilk sandık çıkış anketlerine göre CDU/CSU yüzde 29 oy alarak birinci parti olurken, aşırı sağcı AfD oylarını 9,1 puan artırarak yüzde 19,5’e yükseltti. Başbakan olabilmesi için zorlu koalisyon görüşmelerinde diğer partileri ikna etmesi gerekecek.

Ukrayna’nın toprak bütünlüğüne açık destek veren Merz, Kiev’e uzun menzilli Taurus füzeleri de dahil olmak üzere askeri ve mali yardımların sürdürülmesini savunuyor. Ukrayna-Rusya savaşının sona ermesi için Avrupa’nın liderliğinde, ABD’den bağımsız bir barış planını destekliyor.

Şubat ayında düzenlenen Münih Güvenlik Konferansı’nda, Ukrayna ve Avrupa’nın savaşla ilgili her türlü müzakereye dahil edilmesi gerektiğini belirterek, ABD ve Rusya’nın Avrupa’yı dışarda bırakarak anlaşma yapmasının kabul edilemez olduğunu vurguladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın Ukrayna lideri Volodimir Zelenskiy’i "diktatör" olarak nitelendirmesine sert tepki göstererek, bu ifadeleri "şok edici" ve "Rus söylemlerini yansıtan" ifadeler olarak değerlendirdi.