Almanya, NATO’da öncü rol hedefliyor

Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, ABD Başkanı Donald Trump’ın NATO bütçesine Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 5’i oranında katkı yapılması önerisini destekledi. Ancak Wadephul’ün bu açıklaması Almanya’da çeşitli tartışmaları da beraberinde getirdi. Berlin, NATO içinde liderlik rolünü üstlenmeye kararlı görünüyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, son dönemde Avrupa ülkelerini ziyaret ederek özellikle güvenlik ve dış politika alanlarında etkinliğini artırmaya çalışıyor. Merz, hükümetin hedefinin, silahların kullanılmayacağı ancak dayanışmanın güçlü olduğu bir Almanya ve Avrupa inşa etmek olduğunu belirterek, NATO ve AB içinde daha fazla sorumluluk almaya hazır olduklarını vurguladı.

Başbakan Merz, Savunma Bakanı Boris Pistorius ile birlikte Litvanya’da konuşlandırılan Alman askerlerini ziyaret ederek bu kararlılığını gösterdi. Almanya, NATO çatısı altında İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ilk kez süresiz asker bulundurma kararı aldı. Şu anda Litvanya’da yaklaşık 400 Alman askeri bulunurken, yıl sonunda bu sayının 500’e yükseltilmesi planlanıyor. 2027 yılına kadar ise asker sayısının bir tugay seviyesine çıkarılması, yani yaklaşık 5 bine ulaşması hedefleniyor.

Merz, Litvanya’nın başkenti Vilnius’ta yaptığı açıklamada, bu tugayın NATO’nun doğu kanadını savunmak için oluşturulduğunu özellikle belirtti. Bu hamle, Almanya’da pasifizm ilkesiyle bilinen Yeşiller Partisi tarafından bile olumlu karşılandı. Ancak Sol Parti, bu gelişmenin Rusya ile barış sürecini olumsuz etkileyebileceği eleştirisinde bulundu.

Almanya’da NATO bütçesine ayrılması gereken pay üzerine tartışmalar devam ediyor. Dışişleri Bakanı Wadephul, Antalya’daki NATO toplantısında ABD Başkanı Trump’ın GSYİH’nın yüzde 5’i oranında harcama yapılması önerisine destek verdiğini açıkladı. Wadephul, ABD ile dış ve savunma politikalarında büyük oranda mutabakata vardıklarını belirterek, Almanya’nın Avrupa’da öncü bir rol üstlenmeye ve diğer ülkeleri teşvik etmeye hazır olduğunu söyledi.

NATO üyeleri, Haziran ayında Lahey’de yapılacak zirvede Trump’ın yüzde 5’lik harcama talebi hakkında nihai kararı verecek.

Wadephul’un açıklamalarına ilk tepkilerden biri, Yeşiller Partisi’nden geldi. Partinin dış politika sözcüsü Deborah Düring, bu tavrı "Trump’a yaranma çabası" olarak değerlendirdi. Düring, NATO güvenliğinin kotalara uymaktan ziyade gerçek ihtiyaçlara yanıt vermekle sağlanabileceğini, altyapı yatırımları ve siber güvenlik gibi alanların da önem taşıdığını vurguladı. Ayrıca, NATO’nun sadece silahlanarak değil, diplomasi yoluyla da güçlendirilebileceğini ifade etti.

Başbakan Merz ise Wadephul’un sözlerini dengelemek amacıyla, savunma harcamalarının abartılmaması gerektiğini belirtti. Yüzde 5’lik harcamanın sadece bir ölçüt olduğunu hatırlatan Merz, esas olanın Avrupa’nın kendi savunma kapasitesini güçlendirmesi olduğunu söyledi. Daha sonra yaptığı açıklamada ise Haziran’daki NATO zirvesinde yüzde 5’lik harcama hedefinin kabul edileceğini duyurdu.

Merz, yüzde 5’lik oranın tamamının Federal Ordu’ya gitmemesi gerektiğini savunuyor. Bu oran içinde yüzde 1,5’un altyapı yatırımlarına, yüzde 3,5’un ise silahlanmaya ayrılması gerektiğini belirtti.

Sosyal Demokrat Parti’den Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil ise Dışişleri Bakanı’nın açıklamalarına temkinli yaklaşıyor. Bu konuda tek başına karar verilemeyeceğini, koalisyon protokolündeki savunma harcamaları maddelerine bağlı kalınması gerektiğini belirterek, nihai kararı Haziran’daki NATO zirvesinde vermek gerektiğini söyledi.