Aliyev: "Azerbaycan Yeni Bir Döneme Adım Attı; Savaşı Kazandık, Barışı Sağladık"

Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu'ndaki konuşmasında ülkesinin tarihinde yeni bir döneme girdiğini ilan ederek, "Biz hem savaşı kazandık, hem barışı sağladık. İşgale son verdik ve yeniden imar çalışmalarına başladık. Adalet zafer kazandı, egemenlik pekişti ve barış fiilen sağlandı" ifadelerini kullandı. Aliyev, bu konuşmasıyla BM kürsüsündeki odağını, uzun yıllar süren işgal ve adaletsizlik söyleminden, zafer ve barış sürecine kaydırdı.

30 YILLIK İŞGALIN SONU VE BARIŞ SÜRECININ BAŞLANGICI

Aliyev, yaklaşık 30 yıl boyunca Azerbaycan topraklarının yüzde 20'sinin Ermenistan işgali altında kaldığını, bu süreçte etnik temizlik sonucu 1 milyon Azerbaycanlının yerinden edildiğini hatırlattı. 1993'te kabul edilen BM Güvenlik Konseyi kararlarına rağmen Ermenistan'ın uluslararası yaptırım olmaması nedeniyle kararlara uymadığını belirtti. Bu süreçte, AGİT Minsk Grubu'nu da görevini yerine getirememekle, uluslararası hukuku uygulamak yerine statükoyu korumaya çalışmakla suçladı. Sonuçsuz kalan 30 yıla yakın müzakerelerin ardından 2020'de Azerbaycan'ın, BM Şartı'nın 51. maddesine dayanarak meşru müdafaa hakkını kullanmak zorunda kaldığını ve 44 günlük Vatan Savaşı ile toprak bütünlüğünü yeniden tesis ettiğini kaydetti.

Azerbaycan'ın zaferin hemen ardından Ermenistan'la ilişkilere yeni bir sayfa açmaya hazır olduğunu belirten Aliyev, barış müzakerelerinin dış müdahale olmaması sayesinde olumlu sonuç verdiğini söyledi. Bu yıl 8 Ağustos'ta ABD'nin Beyaz Saray'ında Azerbaycan ve Ermenistan Dışişleri Bakanlarının barış anlaşması metnini parafladığını ve ABD Başkanı Donald Trump'ın da buna şahitlik ettiğini duyurdu. Ayrıca Aliyev, Azerbaycan ve Ermenistan'ın ortak başvurusuyla AGİT Minsk Grubu'nun kapatılması kararının alındığını hatırlattı. Washington Zirvesi'nin önemli bir sonucu olarak ise bölgesel bağlantıları güçlendirecek olan "Uluslararası Barış ve Refah İçin Trump Rotası"nı işaret etti.

YENIDEN İNŞA, KÜRESEL ROLLER VE ÇEVRESEL KAYGILAR

Savaş sonrası dönemdeki çalışmaları aktaran Aliyev, Ermenistan'ın yıktığı şehir ve köylerin yeniden inşa edildiğini ve "Büyük Dönüş" programı kapsamında şimdiden 50 binden fazla insanın özgürleştirilen topraklara döndüğünü bildirdi. Ancak Ermenistan'ın yerleştirdiği mayın tehlikesi ile yaklaşık 4 bin kayıp Azerbaycanlının akıbetinin ciddi insani sorunlar oluşturduğunu ekledi.

Aliyev, Azerbaycan'ın küresel sorunlara da liderlik ettiğini belirterek geçen yıl BM İklim Değişikliği Konferansı'na (COP29) ev sahipliği yapmaktan gurur duyduklarını ve kabul edilen "Bakü finans hedefi"nin küresel iklim finansmanında tarihi bir aşama olduğunu dile getirdi. Enerji güvenliği konusunda ise, Azerbaycan'ın boru hattı aracılığıyla 14 ülkeye doğal gaz ihraç ederek dünyada birinci sırada yer aldığını vurguladı ve Türkiye üzerinden Suriye'ye doğal gaz tedarik etmeye başladıklarını açıkladı.

Konuşmasının sonunda, Hazar Denizi'nin hızla küçüldüğünü ve bunun ekolojik bir felaket olduğunu belirterek, kıyısı olan devletlerin birleşik çabasına ihtiyaç olduğunu ifade etti. Aliyev, sözlerini, uluslararası hukukun üstünlüğüne ve ikili standartların olmadığı, adaletin sağlandığı bir dünya kurma çağrısıyla tamamladı.