Akdeniz'de partikül alarmı: Hava kirliliği kritik seviyede

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, yıllık ortalamada partikül madde (PM10) seviyesinin 15 mikrogram/metreküpü aşması insan sağlığı için zararlı kabul ediliyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bağlı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü'nün hava kalitesi bültenine göre, Akdeniz Bölgesi'ndeki PM10 seviyesi ortalama 58 mikrogram/metreküp olarak ölçüldü. Bu değer, DSÖ’nün belirlediği sınırın 3,87 kat üstünde olmasına rağmen, 2023 yılına kıyasla %13’lük bir düşüş gösteriyor.

Adana’da geçen yıl 50 mikrogram/metreküp olarak ölçülen PM10 oranı bu yıl 45 mikrogram/metreküpe gerilerken, sanayi faaliyetlerinin yoğun olduğu Hatay'ın İskenderun ilçesinde bu oran 200 mikrogram/metreküpü aştı. Osmaniye’de ise 100 mikrogram/metreküp seviyesinde ölçüm yapıldı.

Artan fosil yakıt kullanımıyla birlikte kükürtdioksit ve organik partikül salınımı, halk sağlığı üzerinde ciddi tehditler oluşturuyor. Adana Tabip Odası Başkanı Dr. Özden Polatöz, hava kirliliğinin başta astım ve solunum yolu hastalıkları olmak üzere pek çok sağlık sorununa yol açtığını vurguladı. Polatöz, "Hava kirliliği diğer maddelerle etkileşime girerek oksijen yetersizliğine neden olabilir ve bu durum kalp krizine kadar varan ciddi sonuçlar doğurabilir. Çocuklar, kronik hastalar ve gebeler bu etkilerden daha fazla etkileniyor," dedi.

Astım hastaları için tehlike büyüyor
Adana’daki hava kirliliğinin alarm seviyesinde olduğunu belirten Dr. Polatöz, özellikle fosil yakıt tüketiminin artmasıyla kömür ve kükürtdioksit kaynaklı partiküllerin büyük bir tehdit oluşturduğunu söyledi. "Bu durum, astım hastalarında atakları tetiklerken sağlıklı bireylerde de nefes darlığı, öksürük ve diğer solunum yolu hastalıklarına yol açıyor," dedi.

Plansız kentleşme ve ekonomik sıkıntılar etkili
Ekonomik zorluklar nedeniyle bazı hanelerin kömür yerine plastik gibi maddeleri yakmaya başladığını ifade eden Polatöz, bu durumun havaya karışan zararlı maddeleri artırdığını belirtti. Ancak plastik yakımı gibi durumların düzenli olarak ölçülmediğine dikkat çeken Polatöz, "Egzoz gazları ve fabrika filtrelerinden çıkan maddeler de yeterince denetlenmiyor. Plansız kentleşme ise kirli havanın dağılmasını engelliyor ve solunabilir hale getiriyor. Bu faktörler, kükürtdioksit ve partikül oranlarını DSÖ sınırlarının çok üzerinde tutuyor," dedi.

Hava kirliliğinin sağlık üzerindeki etkilerinin sıkı bir şekilde izlenmesi gerektiğini belirten Polatöz, düzenli ölçüm yapılmadığı takdirde özellikle çocuklar, gebeler ve kronik hastalığı olan bireylerin daha ciddi zararlar göreceğini ifade etti.