Aile Bakanlığı raporu: Milyonlar geçinmek için devlete muhtaç kaldı!

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın 2024 Faaliyet Raporu, Türkiye’de derinleşen yoksulluğun resmi belgesi gibi oldu. 4,5 milyon hane sosyal yardım alırken, 9,4 milyon kişi sağlık sigortasını bile ödeyemedi. Temel yaşam ihtiyaçlarını karşılamak için milyonlarca yurttaş devlete sığındı.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yayımlanan 2024 Faaliyet Raporu, Türkiye’deki ekonomik daralmanın toplumsal etkilerini çarpıcı biçimde gözler önüne serdi. Rapora göre geçen yıl 4 milyon 574 bin 684 hane sosyal yardımlardan faydalanırken, geçim sıkıntısı sebebiyle genel sağlık sigortası primini bile ödeyemeyen 9 milyon 444 bin 458 kişi için devlet devreye girdi. Milyarlarca liralık yardım, yurttaşların ancak temel ihtiyaçlarını karşılamalarına yetti.

YARDIM ALAN HANE SAYISI 4,5 MİLYONU AŞTI

Ekonomik darboğazla mücadele eden yurttaşların önemli bir kısmı sosyal yardım sistemine dahil edildi. 2024 yılı boyunca 4,5 milyondan fazla hane sosyal yardımlardan faydalandı. En temel desteklerden biri olan elektrik tüketim yardımı, 4,1 milyon haneye ulaştı ve 8,96 milyar TL kaynak aktarıldı.

SAĞLIK SİGORTASINA DEVLET ELİ

Geliri olmayan veya asgari yaşam koşullarını karşılayamayan 9,4 milyon yurttaşın genel sağlık sigortası (GSS) primleri devlet tarafından ödendi. Bu kapsamda toplam 105,63 milyar TL ödeme yapıldı. Sosyal devlet mekanizmalarının ağırlıklı yükünü GSS oluşturdu.

DESTEKLERİN ARKASINDA DERİN YOKSULLUK VAR

Rapora göre, yardımlar yalnızca gelir düzeyine değil, sosyal kırılganlığa göre de şekillendi.

• Eşi vefat eden kadınlara 2 ayda bir 2 bin TL ödenirken, bu yardımdan 77 bin kişi yararlandı.

• İhtiyaç sahibi asker ailelerine 125 milyon TL, yetim çocuklara ise 202 milyon TL yardım yapıldı.

• Şartlı eğitim yardımlarıyla 1,7 milyon çocuğa destek verilirken, şartlı sağlık yardımı da 932 bin kişiyi kapsadı.

• Doğalgaz tüketim desteği 702 bin haneye, gıda yardımı ise 4,2 milyon kişiye ulaştırıldı.

TÜRKİYE AİLE DESTEK PROGRAMI: 46,4 MİLYAR TL ÖDENDİ

En kapsamlı sosyal yardım kalemlerinden biri olan Türkiye Aile Destek Programı, 2024’te 3,6 milyon haneyi kapsadı. Bu kapsamda toplam 46,48 milyar TL yardım aktarıldı.

YAŞLI AYLIĞI VE EĞİTİM DESTEKLERİNE YOĞUN TALEP

• Geçen yıl 805 bin yaşlı için 34,76 milyar TL yaşlı aylığı ödendi.

• Eğitim materyali yardımı, ulaşım desteği ve barınma/iaşe yardımları, binlerce öğrencinin eğitimini sürdürebilmesi için hayati rol oynadı.

SOSYAL YARDIMLAR HAYATİ AMA YETERSİZ

Uzmanlar, raporun toplumun sosyal ve ekonomik yapısındaki kırılmaları belgelediğine dikkat çekiyor. Her yıl daha fazla yurttaş sosyal yardımlarla hayata tutunmaya çalışırken, bu durumun kalıcı sosyal politikalarla değil, geçici desteklerle yönetildiği eleştirisi yapılıyor. Sosyal yardım sisteminin süreklilik kazanması, geçici desteklerin yerine yapısal çözümler getirilmesi gerektiği belirtiliyor.