AB'den Rusya'nın "gölge filosuna" yaptırım: Listede Türk şirketler de yer aldı

Avrupa Birliği (AB), Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik saldırılarında enerji gelirlerini kullanmasını engellemek amacıyla yeni bir yaptırım paketi açıkladı. AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafından duyurulan 17. Yaptırım Paketi kapsamında, Rusya'nın enerji taşımacılığı yaptığı ve "gölge filo" olarak nitelendirilen yaklaşık 300 petrol tankeri hedef alındı.

Yeni yaptırım listesi, daha önce yaptırıma tabi olan 100 tankere yaklaşık 200 yeni geminin daha eklenmesiyle genişletildi. İngiltere de AB ile ortak hareket ederek yaptırımları destekledi. İngiltere Dışişleri Bakanı David Lammy, bu adımı, "Rusya’nın yaptırımları delmek için oluşturduğu filoya karşı şimdiye dek uygulanan en büyük uluslararası yaptırım" olarak değerlendirdi.

AB'nin yaptırım listesindeki tankerler artık Batılı tersanelerde bakım yaptıramayacak ve Batı merkezli sigorta şirketlerinden hizmet alamayacak. Ancak yaptırımların etkisinin sınırlı kalabileceği belirtiliyor. Çünkü Rus petrolü, Hindistan açıklarında gemiden gemiye transferle farklı bayraklı gemilere aktarılıyor ve bu şekilde ambargoların etrafından dolaşılıyor. Ayrıca Çin limanları, yaptırım kapsamındaki gemiler için bir alternatif olmaya devam ediyor.

Yaptırımlar yalnızca tankerlerle sınırlı değil. AB, Ukrayna’daki savaşa dolaylı olarak katkı sağladığını belirttiği 31 şirket ve şahsı da listeye dahil etti. Bu şirketlerin büyük bölümü Rusya merkezli olsa da, Türkiye'den altı, Vietnam'dan üç, Birleşik Arap Emirlikleri’nden iki, ayrıca Özbekistan ve Sırbistan’dan da birer şirket yaptırım kapsamına alındı.

Yaptırım listesine alınan Türkiye merkezli şirketler şunlar:

• CS Yönetim ve Destek Hizmetleri

• Etkin Hırdavat İnşaat Pazarlama Sanayi ve Ticaret Ltd.

• Global Turkey Çelik ve Ticareti A.Ş.

• Stimul Mühendislik Danışmanlık İç ve Dış Ticaret Ltd.

• Kocaeli Kesici Takımlar Makine Sanayi Ticaret Ltd.

• OTL Uluslararası Dış Ticaret Ltd.

Bu şirketlerden bazıları daha önce ABD Hazine Bakanlığı’nın yaptırım listesine de alınmıştı. Örneğin, CS Yönetim ve Destek Hizmetleri, 15 Ocak 2025’te OFAC tarafından yaptırıma tabi tutulmuştu. Yine listedeki Stimul Mühendislik’in ortakları arasında Rus uyruklu Abubakar Vazaev’in yer aldığı biliniyor. Şirketin son yıllarda Rusya’ya çeşitli sanayi ekipmanları ihraç ettiği tespit edildi.

AB'nin uyguladığı yaptırımların ne kadar etkili olduğu ise uzmanlar arasında tartışma konusu. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından yapılan incelemelerde, Rusya tarafından kullanılan silah sistemlerinde Batı menşeli parçaların yer aldığı sıklıkla ortaya çıkıyor. Bu durum, üçüncü ülkeler aracılığıyla ambargoların delinmeye devam ettiğini gösteriyor.

Öte yandan, dondurulan Rus varlıklarının Ukrayna yararına kullanılmasına ilişkin stratejik değişim de dikkat çekiyor. Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, söz konusu varlıklar sayesinde Ukrayna’ya gönderilen CAESAR tipi topçu sistemlerinin bakımının mümkün olduğunu belirtti. Fransa bugüne kadar Ukrayna’ya 60 CAESAR obüsü sağlarken, toplam hedefin 154 olduğu kaydedildi.