AB'den Rus Gazına Yönelik Yeni Teklif: İthalat Kademeli Olarak Durdurulacak

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, Rusya'dan yapılan doğalgaz ve petrol ithalatını kademeli olarak sona erdirmeyi amaçlayan yeni bir yasa teklifi hazırladı. Teklif, üye ülkelerin Rusya kaynaklı boru hattı gazı ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) kullanımını aşamalı olarak bırakmasını öngörüyor.

Rus Gazı ve Petrol İthalatına Aşamalı Son

Hazırlanan teklife göre, AB üyesi ülkeler Rusya'dan doğalgaz ve petrol ithalatını sonlandıracak önlemleri içeren planlar hazırlayacak. Bu kapsamda:

• Yeni sözleşmelerle Rusya'dan gaz alımı 1 Ocak 2026'dan itibaren yasaklanacak.
• 17 Haziran 2025'ten önce imzalanan kısa vadeli sözleşmelerdeki gaz ithalatı 17 Haziran 2026'ya kadar devam edecek.
• Denize kıyısı olmayan ülkelere yönelik uzun vadeli boru hattı gaz teslimatlarına 2027 sonuna kadar izin verilecek.
• Uzun vadeli sözleşmeler kapsamındaki tüm ithalatlar 2027 sonuna kadar durdurulacak.

Bu adımlarla, 1 Ocak 2028 itibarıyla AB'nin Rus gazı kullanımı tamamen sona ermiş olacak. Ayrıca, Rusya veya Rus şirketleriyle LNG terminal hizmetleri için uzun vadeli sözleşme yapılması da yasaklanacak ve mevcut terminal kapasiteleri alternatif tedarikçilere yönlendirilecek. Bu aşamalı yaklaşım, Rus gazı ithalatının sonlandırılmasının olası enerji etkilerini ve arz güvenliği risklerini en aza indirmeyi hedefliyor.

Rus gazına ilişkin tedarik sözleşmeleri olan şirketlerin Komisyona bilgi sağlaması zorunlu kılınacak. AB Komisyonu ve AB Enerji Düzenleyicileri İşbirliği Ajansı (ACER) süreci yakından takip edecek ve enerji arz güvenliği açısından bir tehdit oluşması durumunda acil önlemler alınacak.

Onay Süreci ve Ülke Durumları

Yasa teklifinin yürürlüğe girmesi için AB Konseyi'nde üye ülkelerin nitelikli çoğunluğunun ve Avrupa Parlamentosu'nun (AP) onayının alınması gerekiyor.

AB, 2021 yılında kullandığı doğalgazın yüzde 45'ini Rusya'dan karşılarken, bu oran geçen yıl yüzde 19'a geriledi. Birçok AB ülkesi hala Rusya'dan LNG ve boru hattı gazı almaya devam ediyor. AB'nin petrol ithalatında ise Rusya'nın payı 2022'de yüzde 27 iken son dönemde yüzde 3'e düşmüş durumda.

Ancak, enerji fiyatlarını artıracağı gerekçesiyle Macaristan ve Slovakya'nın söz konusu gaz alım yasağına karşı çıktığı belirtiliyor.