AB’den 2022’den sonra bir ilk: Ukrayna tarım ürünlerine yeniden kota uygulaması başladı

Avrupa Birliği (AB), Rusya’nın Ukrayna’yı işgali sonrası 2022’de yürürlüğe koyduğu, Ukrayna’dan yapılan tarım ürünü ithalatında gümrük vergisi ve kotaları kaldıran uygulamada değişikliğe gitti. AB Konseyi, 5 Haziran 2025 tarihine kadar geçerli olan (AB) 2024/1392 sayılı düzenlemenin süresinin dolmasıyla birlikte, Ukrayna’dan ithal edilen tarım ürünlerine yönelik ithalat kotalarını yeniden uygulamaya koydu. Böylece, Ukrayna ekonomisini desteklemek amacıyla başlatılan tam kapasiteli serbest ticaret dönemi sona erdi.

Yeni kota sistemi kapsamında, kümes hayvanları, şeker, yumurta ve mısır gibi ürünler sadece belirlenen kota limitleri dahilinde gümrüksüz ve tercihli muamele görecek. Kotaların aşılması durumunda ise standart gümrük vergileri devreye girecek.

Öte yandan, Ukrayna menşeli demir ve çelik ürünlerine uygulanan tarife muafiyeti 3 yıl daha uzatıldı. AB Konseyi’nin açıklamasına göre, bu karar, Rusya’nın saldırgan savaşına karşı Ukrayna ekonomisini desteklemeyi ve savaşın yarattığı zorlukları hafifletmeyi amaçlıyor. Böylece Ukraynalı demir ve çelik ihracatçıları, AB pazarına tarifesiz erişim hakkını sürdürecek ve bu ürünler, dünya genelindeki diğer üreticilere uygulanan kısıtlamalardan muaf tutulacak.

Ancak AB Komisyonu, bazı çelik ürünleri için 12 ay süreyle geçici koruma önlemlerini yeniden devreye alma hakkını elinde tutuyor.

Ukrayna tarafı, uygulanan kotaların Ağustos ve Eylül aylarında dolmaya başlayabileceği endişesini taşıyor. Ukrayna Tarım Politikası ve Gıda Bakan Yardımcısı Taras Vysotsky, kotaların artırılmaması halinde tarım ihracatının durma riski olduğunu ifade etti.

2022’de savaş sonrası Ukrayna’ya destek amacıyla başlatılan serbest ticaret uygulaması, AB içindeki bazı çiftçilerden tepki aldı. Polonya, Macaristan, Slovakya, Romanya ve Bulgaristan gibi ülkeler, Ukrayna’dan gelen tarım ürünlerinin kendi piyasalarında fiyatları düşürmesi ve piyasa dengesini bozması nedeniyle uygulamayı eleştirmişti.